اسرار ملکوت ج3

شاگردی مرحوم علاّمه هم‌زمان نزد چند استاد

 و شاهد بر این مسأله اینکه‌: مرحوم والد ما ـ قدّس الله سرّه ـ در زمان اقامت در نجف هم از دستورات و ارشادات مرحوم علاّمه طباطبایی بهره می‌بردند و هم از مرحوم آیة الله انصاری همدانی استفاده می‌کردند و هم از مرحوم آیة الله سیّد جمال‌الدّین گلپایگانی کسب فیض می‌کردند و هم از مرحوم قوچانی بهره‌مند می‌شدند و هم از برخی دیگر از شاگردان مرحوم قاضی. و هیچ منافاتی بین این ارتباطات وجود نداشته است و هیچ تعارضی در این معاشرت‌ها و جلسات و ارشادات نبوده است.

 حتّی این بنده می‌توانم مدّعی شوم در همان زمان که مرحوم والد ما با مرحوم قوچانی حشر و نشر داشته‌اند، قطعاً از نقطه نظر علمی در جهات مختلف و در بسیاری از دقائق و رقائق عرفانی و سلوکی بر ایشان سبقت داشتند، در حالی‌که چنانچه عرض شد اگر واقعاً این رجوع، رجوع حقیقی و واقعی باشد، رجوع اعلم به عالم خواهد بود که باطل و ممنوع است.

شاگردان آقا سیّد احمد کربلایی به وصیّ ظاهر مراجعه نکردند

 همین‌طور شاگردان و تلامذۀ سلوکی مرحوم آقا سیّد احمد کربلایی، کجا به وصیّ ظاهری ایشان مرحوم آقا سیّد ابوالقاسم لواسانی مراجعه کردند؟ که از جملۀ همین تلامذه مرحوم آیة الله آقا سیّد جمال‌الدین گلپایگانی بوده‌اند.

 بنابراین مطلبی که بعضی مطرح می‌کنند: «وصیّ ظاهر شاخص‌ترین و ممتازترین فرد پس از ولیّ کامل است و حتماً باید به او رجوع نمود»، پایه و اساسی ندارد. و انسان حتّی با وجود وصیّ ظاهر یک عارف بالله می‌تواند به سایر دوستان و شاگردان او و حتّی غیر مرتبطین با او مراجعه نماید و از آنها کسب فیض کند، و به طور کلّی دیدگاه عرفان و توحید در این قضیّه بسیار باز و در کمال انشراح و انبساط است؛ زیرا ظهور پروردگار را در مظاهر مختلف و آینه‌های گوناگون، عامّ و شامل می‌داند و انحصاری در مظهریّت خاصّ و تعیّن خاص قائل نمی‌باشد و سلیمان نبیّ از نصیحت مور و گنجشک بیمی به خود راه نمی‌دهد.