
اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
اسرار ملکوت ج3
184اطاعت خود شما مجرم محسوب خواهید شد.
و خود أمیرالمؤمنین در بعضی از این موارد نسبت به رفتار اینگونه افراد اعتراض نموده و اظهار برائت مینمودند. و انتقاد از گماشتگان خود را به بهانۀ تضعیف حکومت و مصلحت نظام اسلام و تنزّل شخصیّت و شئون رسالت ترک نمیکردند.
وجوب احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر
بنابراین ملاک حجّیّت دستور وصیّ ظاهر همان تأیید و تسدید و امضای عارف و ولیّ الهی است، و در این صورت چه بسا در برخی از آراء و نظرات ممکن است دچار اشتباه گردد، ولی از آنجا که وصی ظاهر مانند عارف کامل و سالک واصل، حقایق نفسالأمریّه و مصلحت واقعیّه همچنان که بر قلب و ضمیر ولی الهی کما هی هی به انکشاف شهودی و شهود حسّی و عینی رسیدهاند، نمیباشد؛ لذا بر عهدۀ سالک سبیل الله و پویندۀ مسیر حقّ و معرفت واجب و لازم است که جانب احتیاط و حزم را مراعات نماید، و در مواردی که فرد خود بر مسائل اطّلاع و آگاهی دارد بیشتر باید بر این معنی التزام داشته باشد.
نهی مرحوم قوچانی رجل معروف را از کارگری در حرم أمیرالمؤمنین علیه السّلام
روزی از مرحوم آیة الله والد ـ قدّس سرّه ـ سؤال کردم: نظر شما دربارۀ نهیی که مرحوم حاج شیخ عبّاس هاتف قوچانی ـ رحمة الله علیه ـ نسبت به آن شخص معروف و محترمی که میخواست به عنوان کارگر در تعمیر حرم مطهّر أمیرالمؤمنین علیه السّلام مشغول کار شود، کردند چه میباشد؟
ایشان در کتاب روح مجرّد این داستان را بدینگونه ذکر کردهاند:
توضیح آنکه: این رجل معروف که حقّاً مردی با صفا و پاکدل و عاشق خاندان ولایت است و الحمد للّه هم اینک در قید حیات است، در نجف اشرف که به عنوان زیارت، تشرّف حاصل نموده بود، به فقید سعید آیة الله حاج شیخ عبّاس گفته بود: «من میخواهم یک روز لباس عملگی در تن کنم، و در آن هنگام که رواقها را چوب بست نموده و مشغول تعمیر و گچکاری و آینهکاری بودند، در میان عملهها به طور ناشناس وارد و مشغول کار شوم، از صبح تا به غروب آفتاب.»
