اسرار ملکوت ج3

امام معصوم علیه السّلام به شمار می‌آمدیم؛ و اگر امام علیه السّلام می‌فرمود: کاری با آنها نداشته باش، و یا اینکه: نتیجه‌ای مترتّب نخواهد شد، در این صورت وظیفه و تکلیف ما توقّف و عدم شرکت در این قتال و مقابله بوده است، و این روش و سنّت پیوسته در طول تاریخ مستمرّ بوده است و خداوند هیچ‌گاه بندگانش را از هدایت و ارشاد به واقع محروم نگردانیده است.

 و امّا داستان محمّد و ابراهیم، فرزندان عبدالله محض که علیه منصور خلیفه عبّاسی قیام کردند، قطعاً قیام به جور بوده است؛ زیرا قصد و غرض آنها سلطۀ بر امور و کنار زدن امام معصوم علیه السّلام بوده و در این راه حتّی از ظلم و تعدّی نسبت به امام و به زندان انداختن حضرت دریغ نورزیدند، و اگر منصور دوانیقی بر آنان چیره نمی‌گشت احتمال قتل حضرت توسط آنها نیز محتمل می‌نمود؛ در چنین صورتی گرچه آنها در مقابل نظام سلطه و طاغوت بنی‌عبّاس قرار گرفته بودند، ولی خود نیز خالی از غوایت و عاری از ضلالت نبودند و فعل و عمل آنها قطعاً فعل و کردار فرد صالح و پرهیزکاری همچون زید بن علی نبوده است.

ملاک صحّت عمل و گفتار، به انطباق آن با موازین ولایت و امامت است

 خلاصه سخن آنکه در مکتب تشیّع ملاک صحّت عمل و گفتار، به انطباق آن با موازین ولایت و امامت است، و آن میزان حقیقت و صورت و جوهر عمل و رفتار انسان خواهد بود. و امّا ظاهر عمل، هرچه می‌خواهد باشد، اعمّ از نماز و روزه و خمس و جهاد و حجّ و غیره که همان مادّه و مَتِریال احکام و تکالیف است، در پیشگاه عزّ ربوبی پشیزی ارزش و مقدار ندارد و ارزش و بهاء آنها به حقیقت و مغز و باطن آنها مربوط و منوط می‌شود.

 روی این لحاظ کم‌خردانی که سقیفۀ بنی‌ساعده را از افتخارات اسلام برمی‌شمرند و یا دوران خلافت و سلطنت بنی‌امیّه را دوران طلایی و شکوفایی حکومت اسلامی به حساب می‌آورند، سخت به خطا و اعوجاج و انحراف افتاده‌اند. و آنان به همین ابتلاء ماتریالیزم دینی و ظاهربینی در فتوحات و نبردها و ستیزها مبتلا گشته‌اند و باید به تاریخ و مکتب پاسخگو باشند.