اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
مرتب سازی:
اسرار ملکوت ج3
154هزار سال شب را به صبح در تهجّد بگذرانی و صبح را به شب به روزه و امساک سپری نمایی و شمشیرت را در نبرد با کفّار و ظالمان در نیام نیاوری، ولی هدفت و مقصود از این کارها متابعت و انقیاد از ولیّ حقّ نباشد، به اندازۀ پشیزی در دستگاه ربوبی ارزش و مقدار نخواهد داشت و سرسوزنی تو را به سمت و سوی تجرّد و توحید سوق نخواهد داد و تمام مدّت عمرت در هواها و تخیّلات و اوهام نفسانی خویش سپری خواهد گردید.1
از دیدگاه این کوتهنگران همین که فردی به مقابلۀ با معاویه برخیزد و یا مانند أبوحنیفۀ معاند و لامذهب به معارضه با منصور دوانیقی قیام نماید، دیگر کارش تمام است و از مفاخر اسلام شمرده میشود؛ حال ضدّیت و خصومتی با امام علیه السّلام داشته باشد یا خیر.
ظاهربینی و مادّیگرایی دینی یعنی ارزش دادن به رفتار ظاهری بدون لحاظ قصد و نیّت
و به همین جهت و دلیل است که میبینیم این افراد در هنگام بروز حوادث و
- من لا یحضره الفقیه، ج ٢، ص ٢٤٥:
«و رُوِیَ عَن أبیحَمزَةَ الثُّمالِیِّ قالَ: قالَ لَنا عَلِیُّ بنُ الحُسَینِ علیهما السّلام: ”أیُّ البِقاعِ أفضَلُ؟“ فَقُلنا: اللهُ و رَسولُهُ و ابنُ رَسولِهِ أعلَمُ.
فَقالَ: ”أمّا أفضَلُ البِقاعِ ما بَینَ الرُّکنِ و المَقامِ؛ و لَو أنَّ رَجُلًا عُمِّرَ ما عُمِّرَ نُوحٌ علیه السّلام فی قَومِهِ ألفَ سَنَةٍ إلّا خَمسینَ عامًا یَصومُ النَّهارَ و یَقومُ اللَّیلَ فی ذَلِکَ المَکانِ، ثُمَّ لَقِیَ اللهَ عَزّوجَلَّ بِغَیرِ وَلایَتِنا، لَم یَنفَعهُ ذَلِکَ شَیئًا.“»
«أبیحمزه ثمالی از حضرت امام سجّاد علیه السّلام نقل میکند که آن حضرت فرمودند: ”کدام یک از سرزمینها و اماکن برترین بقعههای روی زمین است؟“ ما در جواب حضرت عرضه داشتیم: خدا و رسول و فرزند رسول خدا به این مطلب داناترند.
حضرت فرمودند: ”برترین مکانهای روی زمین مابین رکن و مقام است؛ که اگر شخصی عمر حضرت نوح علیه السّلام را بیابد ـ که آن حضرت نهصد و پنجاه سال عمر کردند ـ و در اینحال روزها را روزه بدارد و شبها را به قیام در این مکان برخیزد، سپس ملاقات خداوند را بنماید بدون ولایت ما اهل بیت، هیچیک از این اعمال، او را نفعی نمیبخشد.“» (محقّق)
- من لا یحضره الفقیه، ج ٢، ص ٢٤٥: