
اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
اسرار ملکوت ج3
263انسان با انجام امور خلاف، کمکم آن نور و روحانیّت و بهائی که خدای متعال در نفس و جان او برای هدایت و روشنایی راه و مسیر او در ظلمات و تردیدها و شبهات قرار داده است، از دست میدهد و کمکم ظلمت و قساوت و حقد و حسد و سایر رذایل اخلاقی جایگزین آن صفات و ملکات حسنه میگردد و تمام قلب و روزنههای آن را اشغال مینمایند، و خود آنها مظهر و مصداق ـ نه نماینده و وکیل ـ شیطان میگردند و انسان را اغواء مینمایند؛ چنانچه عکس این مطلب نیز صادق است و إنشاءالله در مجلّدات بعد توضیح بیشتر و تفسیر این نکته خواهد آمد.
بنابراین وقتی انسان به سخنان اینگونه افراد گوش فرا میدهد و یا نوشتار اینها را مطالعه میکند باید متوجّه باشد که مشغول شنیدن سخنان خود شیطان و مطالعۀ نوشتۀ خود او میباشد!
بدین جهت مرحوم انصاری ـ قدّس سرّه ـ میفرمودند:
کسانی که به علوم اهل بیت علیهم السّلام اشتغال دارند کمتر در معرض آسیب و اغواء شیطان قرار میگیرند، مگر اینکه خودشان نخواهند به مبانی و اصول ترتیب اثر بدهند و جامۀ عمل بپوشانند.
تلبیس شیطان به صور مختلف و طرق متفاوت بر سر راه سالک
تلبیس شیطان به صور مختلف و طرق متفاوت بر سر راه سالک قرار میگیرد و سالک باید در طرد و امحاء آن به قدرت و قوّت فکر و برهان و علم مجهّز باشد، و صرفاً به حال و علاقه و تمایل خود اکتفا نکند؛ زیرا این تمایل و علاقه گاه کم و گاه رو به فزونی میگذارد و به علل مختلف دستخوش تغییر و تحوّل است، و آنگاه که به جهات عدیده از عشق و محبّت انسان به سیر و راه خدا و مقصد کاسته میشود، آن وسوسهها و تشکیکها ممکن است در نفس تأثیر سوء ایجاد نماید و از تعلّق سالک به راه و مقصدش بکاهد و یا خدای ناکرده او را از ادامۀ سیر بازدارد. و این نکتۀ بسیار خطیر و حائز اهمّیت است که کمتر بدان توجّه میشود.
محبّت به خدا و عشق به مقصد باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان و منطق باشد
امروزه تصوّر بر این است که هر شخص که وارد در راه خدا و سیر و سلوک گشت باید به عشق و علاقه خود بیفزاید و کاری نداشته باشد که چه هدفی را دنبال
