
اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
اسرار ملکوت ج3
259و از آنجا که داعی اصلی و غایت سیر سالک وصول به مرتبت شهود و معرفت ذات حق تعالی است، طبیعتاً باید نسبت به اوصاف و خصوصیّات هدف و غایت سیر خود و نیز معتقدات و باورهای دینی اطّلاع کافی داشته باشد، تا بدینوسیله دو غرض و دو نتیجه برای او حاصل شود:
اطّلاع بیشتر از کم وکیف مقصد، اهتمام سالک را برای وصول بیشتر میکند
غرض اول اینکه: با اطّلاع بیشتر از کم و کیف مقصد و غایت و نیز سایر لوازم و اسباب، شوق و رغبت و اهتمام او به حرکت و سیر به سوی مقصد اصلی بیشتر و بهتر خواهد شد و از فشل و کسالت و دلسردی و بیتفاوتی او جلوگیری خواهد نمود و آن حلاوت و لذّت لقای محبوب پیوسته بر قلب و جان و فکر و عقل و تمایلات نفسانی او تأثیر خواهد گذاشت و راهها را به روی او باز خواهد نمود و او را بر اسرار و رموز راه آگاه خواهد ساخت و سیر او را در ارتباط با خانواده و جمع و دوستان و ارحام و سایر افراد در اجتماع تصحیح خواهد ساخت، و بدینوسیله خود بر بسیاری از امور مطّلع خواهد شد و نیازی به امر دیگر نخواهد داشت، و این نکته به خصوص برای طالبان علوم دینی و اسلامی که با اخبار و احادیث و آثار و تاریخ و معتقدات مکتب تشیّع و اهل بیت علیهم السّلام سر و کار دارند، بیشتر مشهود و ظاهر میباشد.
لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله و بأمر الله
و چه بهتر که در انتخاب کتاب و أخذ مطالب از کتب عرفای بالله و بأمر الله که همان عالم ربّانی است بهرهمند شود، و تا فرصتی برای مطالعه و تدبّر در کلمات این بزرگان باقی است وقت خود را به مطالعۀ سایر کتب از افراد عادی، گرچه عالم ظاهری، نگذراند.
و سالک باید به این مطلب فوقالعاده حسّاس باشد که هر کتابی را که میخواند در واقع روحیّات نفس و ملکات نویسنده است که به او منتقل خواهد شد؛ و لذا اگر نویسنده فرد صالح و متّقی باشد او نیز در نفس خود احساس نورانیّت و انبساط و بهجت میکند، و اگر نویسنده شخص آلوده و منغمر در کثرات
