اسرار ملکوت ج3
جلد سوم از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «مشابهتِ مخالفینِ انسان کامل با مخالفینِ اهلبیتعلیهمالسلام» و «وظیفۀ سالک راه خدا هنگام نبود ولیّ خدا» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب این مجلّد: • لزوم رجوع به عارف کامل برای جمیع افراد بشر • انانیّت و استکبار مانعِ اصلی در تبعیّت از عارف کامل • نگرشی تحلیلی بر مکتبِ ابوحنیفه • استکبار و عنادِ ابوحنیفه در مواجهه با مکتب اهلبیت علیهمالسلام • تفاوتهای بنیادین بین مرجعیت شیعه و اهلسنّت • مرجعیت حقیقی در شیعه یعنی آینۀ تمامنمای رسولخدا و ائمۀ معصومین • توجه به ظاهر افراد، علت گمراهی از مکتب اهلبیت • اشکالات وارد بر نهضتها و قیامهای علویان • اشکالات تفصیلی وارد بر قیام زیدبنعلیبنالحسین علیهماالسلام • تفاوتهای حکومت اولیای الهی با حکومتهای جائر • ضرورت اتصال باطنی به ملکوت، در شخصِ حاکم • اشکالات وارد بر اکتفاءکنندگان به تکالیف ظاهری • مصادیقی از ماتریالیسیم دینی و مادیگرائی مذهبی • وظیفۀ سالک راه خدا هنگام عدم دسترسی به عارفکامل • شرحی مفصلی از وظیفۀ سالک راه خدا، هنگام دسترسی به وصیّ ظاهر • شاخصهها و خصوصیات وصیّ ظاهر • لزوم احتیاط سالک راه خدا در برابر وصیّ ظاهر • اهمیت «رفیق طریق» در سیروسلوک • شرحی مختصر از فتنههای بعد از رحلت علامه طهرانی قدّسسرّه • اهمیت مسئله «تقلید» و لوازم آن • لزوم اهتمام شدید سالک به مطالعۀ کتب عرفای بالله • عشق به خدا باید همراه قدرت علمی و استقامت برهان باشد
مرتب سازی:
اسرار ملکوت ج3
255مرحوم والد عرض میکنند: ظاهراً این نحوه از گرم کردن کراهت دارد.
فوراً مرحوم حدّاد به آقازادگان خود دستور میدهند بروند و آن را از کار بیندازند.
این نمونهای است از کار متقن و محکم و منطبق با اصول و قواعد. جالب اینکه این مسأله در حالی اتّفاق میافتد که مرحوم والد صراحتاً به ایشان میگویند: «اگر لیوان خونی در اینجا باشد و شما به من امر کنید که آن را بیاشامم بدون درنگ انجام خواهم داد.»
و طرفه اینکه در اواخر حیات مرحوم والد بسیاری از شاگردان ایشان که تحت تربیت و تعلیم ایشان قرار میگرفتند، هنوز از مرجع سابق خود تقلید میکردند و تقلید را به ایشان برنمیگرداندند، و متوجّه نبودند که چه بسا تقلید از فرد دیگر موجب تعارض و تنافی در عمل و ظاهر خواهد شد؛ مضافاً بر اینکه شخص مقلِّد، در نفس و قلب و فکر و ضمیر خویش پیوسته به دنبال مرجع و مجتهد خود میباشد و قلب او با قلب، و ضمیر او با ضمیر آن فرد مرتبط خواهد شد و از خصوصیّات و اوصاف آن مرجع در نفس و ضمیر او منعکس خواهد گردید. و این انعکاس مانع از آن میشود که روحیّات و ملکات و خصوصیّات مرجع صالح و شایستهای در او وارد شوند و او را متحوّل و منقلب نمایند و همچون ظروف مرتبطه از فیض و برکات هم بهرهمند گردند؛ زیرا ذهن و فکر، درگیر با فرد دیگر است و راه نفوذ به قلب را از طریق دیگر بر خود بسته است.
رهنمود امام صادق علیه السّلام در انتخاب مرجع دینی
سالک باید در انتخاب مرجع، کلام و رهنمود امام صادق علیه السّلام را پیوسته مدّ نظر داشته باشد که فرمودند:
فأمّا مَن کانَ مِن الفقَهاء صائنًا لِنفْسِه حافِظًا لِدینِه مُخالِفًا علَی هَواهُ مُطیعًا لأمرِ مَولاه، فلِلعَوامِ أن یُقلِّدوه؛1
- الإحتجاج، ج ٢، ص ٤٥٨؛ وسائل الشّیعة، ج ٢٧، ص ١٣١.