اسرار ملکوت ج3

صلاح از فساد و قیام از قعود و حرکت از سکون و تکلّم از سکوت نخواهد بود، گرچه هزار بار فریاد زند: از همه داناتر و به مصالح مطّلع‌تر است و کسی به رتبه و منزلت او نمی‌رسد.

إشراف و اطّلاع امام بر اسرار و رموز نظام تکوین و تشریع

 امام علیه السّلام در این قضیّه به نکته‌ای دقیق اشاره می‌فرمایند و آن اینکه:

 نظام هستی بر اساس نظم و تدبیر خاصّ خود که منبعث از مشیّت و تقدیر الهی است به راه و مسیر خود ادامه می‌دهد، و هیچ کس جز امام معصوم علیه السّلام قادر بر اطّلاع و تشخیص این تقدیر و تدبیر و مشیّت نیست؛ و بر اساس همین اشراف و اطّلاع، کیفیّت تکالیف و نحوۀ تصرّفات و اوامر و نواهی او اختلاف پیدا خواهد کرد: امروز به فردی امر به انجام کاری می‌نماید و فردا او را از انجام آن کار برحذر می‌دارد، و آن شخص اگر تا قیامت بیندیشد به حکمت و علّت این اختلاف پی نخواهد برد؛ و یا اینکه فردی را مأمور انجام امری می‌کند و فرد دیگری را گرچه به ظاهر از او اصلح و ارجح باشد، از انجام آن کار نهی می‌نماید و بدین لحاظ موجب تعجّب همگان و ابهام آنان می‌گردد؛ و به همین جهت است که بسیاری نسبت به اعمال و رفتار ائمّه علیهم السّلام و حتّی اولیای الهی اعتراض و اشکال می‌نمودند و چه بسا تخطئه می‌کردند و خود را ذی‌ حقّ در این قضاوت می‌دانستند.

روش‌های متفاوت ائمّه علیهم السّلام در مواجهه با خلفا و حکّام جور

 در زمان ائمّه علیهم السّلام روش‌های متفاوتی را با خلفا و حکّام از آنان مشاهده می‌نماییم. در بعضی از مواقع ارتباطی نرم و ملایم و در برخی از اوقات تهدید و پرخاش، در بعضی از موارد بی‌اعتنایی به امور آنان و در مواطنی دخالت در تصرّفات ایشان احساس می‌کنیم. در دورانی تشویق و ترغیبِ احیای ولایت و بحث و مناظره با مخالفین را می‌بینیم و در بعضی از ازمنه امر به تقیّه و اخفای اسرار و عدم تکلّم در ملأ عام و پرهیز از نشر معارف اهل بیت به صورت علن و ظاهر مشاهده می‌نماییم.

 در زمان خلافت عثمان، نهی‌ اکید امام علیه السّلام را نسبت به قتل خلیفه می‌بینیم و پس از کشتن عثمان ترغیب امام را به از بین بردن معاویه و براندازی حکومت شام احساس می‌کنیم.