اسرار ملکوت ج2

﴿أَلَآ إِنَّهُمۡ فِي مِرۡيَةٖ مِّن لِّقَآءِ رَبِّهِمۡ أَلَآ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءٖ مُّحِيطُۢ﴾؛¹ «بدانید که ایشان نسبت به لقاء پروردگارشان در تردید و دو دلی بسر می‌برند؛ و بدانید که او به هر چیزی محیط و مسیطر است.»

کلام مرحوم علاّمه در المیزان راجع به لقاء الله

 مرحوم علاّمه طباطبایی ـ رضوان الله علیه ـ در تفسیر آیۀ شریفه ﴿مَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ ٱللَهِ فَإِنَّ أَجَلَ ٱللَهِ لَأٓتٖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ﴾ می‌فرمایند:

و المُرادُ بِلِقاء اللهِ وُقوفُ العَبدِ مَوقِفًا لا حجابَ بینَه و بینَ رَبِّه، کما هو الشَّأنُ یومَ القیَامةِ الّذی هو ظَرفُ ظهورِ الحقائق؛ قال تَعالی: ﴿وَيَعۡلَمُونَ أَنَّ ٱللَهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ ٱلۡمُبِينُ﴾.²

و قیل: المرادُ بلقاءِ اللهِ هو البَعثُ. و قیل: الوُصولُ إلی العاقِبةِ مِن لقاءِ مَلَکِ الموتِ و الحسابِ و الجَزاءِ. و قیل: المُرادُ ملاقاةُ جَزاءِ اللهِ من ثوابٍ أو عِقابٍ. و قیل: مُلاقاةُ حُکمِه یَومَ القیامةِ، و الرَّجاءُ علَی بعضِ هذهِ الوجوهِ بِمعنی الخَوفِ.

و هذهِ وجوهٌ مَجازیّةٌ بعیدةٌ لا موجِبَ لها، إلّا أنْ یکونَ مِن التفسیرِ بلازِم المَعنَی.³

«و مقصود از لقای پروردگار، حالت بنده است در روز قیامت به نحوی که هیچ حجاب و مانعی بین او و بین پروردگارش وجود نداشته باشد، همان‌طور که کیفیّت روز قیامت همین را اقتضا می‌کند و آن موقعیّتی است که حقایق ظهور پیدا می‌کند؛ چنانچه خدای تعالی می‌فرماید: ﴿و مردم خواهند دانست که خدای متعال فقط حقّ ‌است به نحو آشکارا و روشن﴾.

ولی بعضی‌ها گفته‌اند: مراد به لقای خدا برانگیخته شدن است. و بعضی تصوّر کرده‌اند: مقصود وصول به عاقبت و انتهای حیات دنیا است که ملاقات ملک الموت و حساب و جزای اعمال است. و بعضی را گمان رفته