اسرار ملکوت ج2
جلد دوم کتاب «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «ضرورت رجوع به عارف کامل» و «شاخصههای عارف کامل» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهم مطالب این مجلد: • کافینبودنِ اشتغال به علوم متعارف؛ و لزوم فراگیری علوم باطنی • شرحی از تلمّذ و شاگردی مرحوم شهید مطهری در خدمت علامه طهرانی رضواناللهعلیهما • لزوم رجوع به امام علیهالسلام و عارف واصل؛ از نظر عقل و شرع • شواهدی بر مقام عارف کامل در آیات و روایات • عواقب سوء زعامتِ کسی که از نفس نگذشته است • مؤمنی که تسلیم حق باشد به وصف درنیاید • نسبت دادن تعابیری چون «علیّ زمان» و «حسین زمان» به غیرِ معصوم خطاست • خصوصیات و شاخصههای عارف کامل • اضطراب و تردید در کلام عرفای بالله راه ندارد • گفتار انسان کامل فقط بر محور توحید است و از آن تنازل نمیکند • نگاه استقلالی به امام علیهالسلام در مجالس اهلبیت، مورد امضا نیست • شرحی از نگاه توحیدی عرفای بالله به «جریان عاشورا» و «مسئله ظهور امام زمان علیهالسلام» • احتیاط ائمه و اولیای دین در مسائل دماء و نفوس و أعراض • عمل از روی احتیاط، ثبات نفسِ مکلّف را میگیرد و عواقب سوئی برای فتوادهنده دارد • ظهورات عارف واصل، تجلّی حضرت حق است • انطباق اعمال و اقوال انسان کامل با مبانی شرع • توضیحی درباره وصایت ظاهری و باطنی • بروز فتنۀ کُبریٰ بعد از رحلت علامه طهرانی قدّس سرّه
مرتب سازی:
اسرار ملکوت ج2
239در آخر گشت پیدا نقش آدم *** طفیل ذات او شد هر دو عالم تو بودی عکس معبود ملائک *** از آن گشتی تو مسجود ملائک از آن گشتند امرت را مسخّر *** که جان هر یکی در تست مضمر تو مغز عالمی زان در میانی *** بدان خود را که تو جان جهانی از آن دانستهای تو جمله اسما *** که هستی صورت عکس مسمّا ظهور قدرت و علم و ارادت *** به تست ای بندۀ صاحب سعادت سمیعی و بصیر و حیّ و گویا *** بقا داری نه از خود لیک از آنجا1 باری، انسان به هر مرتبهای که بسنده کند مادون لقای حضرت حق، باز به نقطۀ اوج عروج نرسیده است، و از لذّت مناجات با محبوب باز مانده و دیدار کعبۀ مقصود برای او حاصل نشده است؛ و لذا در آیات کریمۀ قرآن، آخرین مرتبۀ سعادت و فلاح را لقای پروردگار مینامد، مانند آیۀ شریفه:
﴿مَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ ٱللَهِ فَإِنَّ أَجَلَ ٱللَهِ لَأٓتٖ﴾؛2 «کسی که امید دارد به ملاقات پروردگار برسد بداند که مدّت و أمد آن فرا خواهد رسید.»
و یا مانند آیۀ شریفه:
﴿فَمَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلۡيَعۡمَلۡ عَمَلٗا صَٰلِحٗا وَلَا يُشۡرِكۡ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدَۢا﴾؛3 «کسی که امید لقای پروردگارش را دارد باید به عمل صالح بپردازد و به هیچوجه در عبادت خدای متعال شریک و انبازی قرار ندهد.»
در این آیات مبارکات خدای متعال نفس لقاء و زیارت خود را مقصد عروج و غایت قصوای سیر کمالی بشر و ارتقای روحی آن قرار داده است. لقای خدا یعنی زیارت ذات پروردگار نه چیز دیگر. زیارت امام علیه السّلام یعنی زیارت خود آن حضرت نه خادم و فرّاش و منزل و اطعمۀ در آن.
- .گلشن راز، بخش ١٣، برگزیده.
- .سوره العنکبوت (٢٩) آیه ٥.
- .سوره الکهف (١٨) آیه ١١٠.