اسرار ملکوت ج2

محو و نابود می‌کند و هر چه که اراده‌اش تعلّق گیرد وجود می‌بخشد و پیش اوست اصل و حقیقت کتاب.» و یا در آیۀ دیگر می‌فرماید:

 ﴿وَإِنَّهُۥ فِيٓ أُمِّ ٱلۡكِتَٰبِ لَدَيۡنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ﴾؛¹ «و به تحقیق که این قرآن کریم در مرتبه و حقیقت کتاب اصلی در نزد ما دارای مقامی بس شامخ و بلند‌مرتبه و متقن است.»

 و یا از آن به «لوح محفوظ» تعبیر شده است، در مقابل لوح محو و اثبات، مانند آیۀ شریفۀ:

 ﴿بَلۡ هُوَ قُرۡءَانٞ مَّجِيدٞ * فِي لَوۡحٖ مَّحۡفُوظِۢ﴾؛² «بلکه او قرآنی است دارای مجد و عظمت * که در لوح محفوظ ثابت می‌باشد.»

 در این مرتبه هیچ تغییر و تحوّلی و محو و اثباتی وجود ندارد، بلکه همۀ اشیاء به صورت علمیّۀ خود در علم ازلی حقّ ثابت و لا یتغیّر خواهند بود، و هر تغییر و تحوّلی که در عالم مادّه رخ دهد، و یا به تعبیر بعضی از روایات در صورت عینی اشیاء به ارادۀ حضرت حقّ بداء حاصل شود مربوط به علم ما و محدودیّت سعۀ وجودی ما نسبت به إشراف عوالم ربوبی و سلسلۀ علل وقوعی اشیاء است، نه مربوط به علم حقّ و ارادۀ حق، و الاّ لازمۀ خلاف این مسأله اثبات جهل و عدم اطّلاع علمی حضرت حق نسبت به اراده‌های متعاقب در کیفیّت وجود خارجی اشیاء است.

بداء انکشاف جهل ما می‌باشد نسبت به روند فاعلی سلسلۀ علل در عالم خارج

 بنابراین اگر ما در روایات مشاهده می‌کنیم که در فلان مسأله، مثلاً در امامت موسی بن جعفر علیهما السّلام و یا امامت حضرت عسگری علیه السّلام بداء حاصل شده است، این نه به این معنی است که در علم ازلی حضرت حقّ اوّل قرار بود امامت به غیر اینها برسد، بعد خدا به جهتی از جهات و به‌واسطۀ بروز مصالحی و ظهور