
اسرار ملکوت ج2
جلد دوم کتاب «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است که پیرامون موضوع «ضرورت رجوع به عارف کامل» و «شاخصههای عارف کامل» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهم مطالب این مجلد: • کافینبودنِ اشتغال به علوم متعارف؛ و لزوم فراگیری علوم باطنی • شرحی از تلمّذ و شاگردی مرحوم شهید مطهری در خدمت علامه طهرانی رضواناللهعلیهما • لزوم رجوع به امام علیهالسلام و عارف واصل؛ از نظر عقل و شرع • شواهدی بر مقام عارف کامل در آیات و روایات • عواقب سوء زعامتِ کسی که از نفس نگذشته است • مؤمنی که تسلیم حق باشد به وصف درنیاید • نسبت دادن تعابیری چون «علیّ زمان» و «حسین زمان» به غیرِ معصوم خطاست • خصوصیات و شاخصههای عارف کامل • اضطراب و تردید در کلام عرفای بالله راه ندارد • گفتار انسان کامل فقط بر محور توحید است و از آن تنازل نمیکند • نگاه استقلالی به امام علیهالسلام در مجالس اهلبیت، مورد امضا نیست • شرحی از نگاه توحیدی عرفای بالله به «جریان عاشورا» و «مسئله ظهور امام زمان علیهالسلام» • احتیاط ائمه و اولیای دین در مسائل دماء و نفوس و أعراض • عمل از روی احتیاط، ثبات نفسِ مکلّف را میگیرد و عواقب سوئی برای فتوادهنده دارد • ظهورات عارف واصل، تجلّی حضرت حق است • انطباق اعمال و اقوال انسان کامل با مبانی شرع • توضیحی درباره وصایت ظاهری و باطنی • بروز فتنۀ کُبریٰ بعد از رحلت علامه طهرانی قدّس سرّه
اسرار ملکوت ج2
128سعادت را در برقراری مجالس توسّل و روضهخوانی و احیای شبهای جمعه به دعا و گریه و سینهزنی و اطعام و قرائت اشعار میدانست، و افرادی را به دور خود جمع مینمود و سادهلوحانی را به این مسائل مشغول میساخت ـ مانند دیگر افراد که برای رفع هر گرفتاری فوراً مجلس روضهای ترتیب داده و از آن امام طلب رفع آن مشکله و ابتلاء را مینمایند، و خلاصه تمام شخصیّت و قدرت امام علیه السّلام را منحصر در رفع این مسائل میپندارند ـ در بین صحبت، این فرد جاهل به مرحوم آقا گفت:
امام معصوم علیه السّلام اصلاً حَدَث برنمیدارد و به طور کلّی بول او طاهر است؛ و همچنین سایر اموری که در افراد عادی بشر موجب وضو و یا غسل میشود در او وجود ندارد، و اینکه وضو یا غسل انجام میدهد صرفاً به خاطر ما است و الاّ او احتیاج به این امور ندارد.
مرحوم والد فرمودند:
شما از کجا یک همچو مطلب چرند و باطلی را میگویید؟ کی به شما گفته است که امام علیه السّلام جُنب نمیشود و احتیاج به غسل ندارد، و یا محدِث نمیگردد و احتیاج به وضو پیدا نمیکند؟ آیا غسل و یا وضویی که در خانۀ خود در دل شب انجام میداد هم برای خاطر و رؤیت ما بود؟! پناه بر خدا از جهالت و نفهمی عوام!
نفس ائمّه علیهم السّلام مجرای مشیّت حقّ در عالم وجود است
حقیقت امام علیه السّلام ماورای مدرکات و عقول ناقص ما است؛ زیرا نفس او از مرتبۀ حسّ و ادراک جزئیّات به مرتبۀ تجرّد تامّ صعود نموده و به فیض وصول به مدرکات کلّیه و عقلانیّۀ محضه ارتقا یافته است. بلی، حقیقتی که در وجود مبارک ائمّۀ هدی علیهم السّلام متحقّق است این است که وجود آنان و سعه و ظرف قبول تجلّیات حق در آنان بیش از سایر افراد است، و آنها حکم علّت و سبب نزول فیض را بر عالم کون دارند و نفس مبارک آنها مجرای مشیّت و ارادۀ فیض حضرت حقّ به سایر مخلوقات در عالم وجود میباشد،1 و در این مسأله هیچ شکّی وجود ندارد و
- .تفسیر القمی، ج ٢، ص ٤٠٩؛ بحار الأنوار، ج ٥، ص ١١٤:
”عن أبیالحسن علیه السّلام قال: إنّ الله جعل قلوب الائمّة مَوردًا لإرادته، فإذا شاء الله شیئًا شاءوه؛ و هو قوله ﴿وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴾.“ (سوره التّکویر(٨١) آیه ٢٩)؛
«حضرت امام هادی علیه السّلام فرمودند: به راستی که خداوند قلوب ائمّۀ اطهار را مجرای نزول ارادۀ خود قرار داد؛ بنا بر این هر امری را که خداوند بخواهد، آنها نیز همان را میخواهند؛ که همان مفاد این آیه شریفه است: ﴿و شما هیچ نمیخواهید مگر آنچه را که خداوند آفرینندۀ جهان خواسته است.﴾» (محقّق)
- .تفسیر القمی، ج ٢، ص ٤٠٩؛ بحار الأنوار، ج ٥، ص ١١٤:
