
اسرار ملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «اسرار ملکوت» که شرحی نفیس ولی ناتمام از حدیث شریف عنوان بصری است از رشحاتِ قلم حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه بوده است؛ که مقدمهای بر شرح این حدیث شریف است و پیرامون «ضرورت کسب معارف یقینی و الهی، و حُرمتِ کتمان حقیقت» به رشتۀ تحریر درآمده است. اهم مطالب این مجلد: • حرمت کتمان حقیقت • کتمان مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام توسط بعضی از صحابه • بیمهری حوزه نجف نسبت به حکما و عرفای الهی • بطلان سکوت در مقابل ظلم، طبق موازین عقلی و نقلی • لزوم بصیرت و خبرهبودن در شناخت دین و تبلیغ آن • معرفتنداشتن به فلسفه احکام، یکی از مصادیق عدم موفقیت در امربهمعروف • اختلاف نفوس در تلقّیِ تشیّع و اطاعت از امام معصوم • اطاعت از امام معصوم علیهالسلام باید در همه ابعاد انسانی باشد
اسرار ملکوت ج1
250بود. و همین مسأله و نظایر آن برای بندگان خالص الهی به انحاء گوناگون از جانب پروردگار به عنوان هدیه و تحفه رخ میدهد. در حدیث وارد است:
خداوند بندۀ مؤمنش را به تحفهای از جانب خود، که عبارت است از ابتلا به بلایا، شاد میکند؛ همانطور که بزرگ خانواده به هنگام رجوع از سفر یا غیره خانوادهاش را به هدیه و تحفهای خرسند میسازد.1
مقصود از ذبح عظیم در داستان حضرت ابراهیم، سیّدالشّهداء علیه السّلام میباشد
در اینجا سرّ این نکته که میفرماید: ﴿ما بهجای او ذبح عظیمی را مقرّر فرمودیم.﴾ روشن میشود که طبق بعضی از اخبار و روایات مقصود از ذبح عظیم از سُلالۀ او، حضرت سیّدالشّهداء علیه السّلام است که نفس خود و فرزندان و برادران و اقوام و اصحاب خود را در راه حضرت حقّ فدا نمود و همه را خالصاً و مخلصاً تقدیم رضا و مشیّت و ارادۀ پروردگار ساخت، و تأویل رؤیای صادقۀ حضرت ابراهیم علیه السّلام را عینیّت خارجی و تحقّق حقیقی بخشید.2
مرید پیر مغانم ز من مرنج ای شیخ *** چرا که وعده تو کردی و او بجا آورد3 اگر انسان خوب به مسأله دقّت کند و نیکو بیندیشد، خواهد فهمید که اصل و حقیقت مطلب در تمام انحاء و کیفیّات متفاوتۀ صورت مسأله یکی است، منتهی در یکی به صورت قتل فرزند به دست خود، دیگری به صورت قتل به دست دشمنان دین، و نوع دیگر به واسطه حوادث طبیعی و امور عادی یا غیر عادی است، که تماماً از مجرای مشیّت الهی و دریچۀ قضاء و تقدیر او تنزّل پیدا میکند و موجب عروج و صعود و عبور نفس انسان از عوالم ظلمانی و شهوات و توغّل در کثرات و محوریّت تعلّقات به ما سوی الله میشود. البتّه این در صورتی است که بنده کاملاً با تحقّق این مسأله رضایت کامل داشته
- تحف العقول، ص ٣٠٠: «و قال علیه السّلام: ”إنّ اللهَ یَتَعَهَّدُ عَبدَهُ المُؤمِنَ بِالبَلاءِ، کَما یَتَعَهَّدُ الغائِبُ أهلَهُ بِالهَدِیَّة.“»
- عیون أخبار الرّضا علیه السّلام، ج ١، ص ٢٠٩.
- دیوان حافظ، *** غزل ١٦٠.
