مطلع انوار ج12
مواعظ رمضان المبارك 1369 ه . ق
جلد دوازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، مشتمل بر متنِ مواعظِ مؤلّف در ماه رمضان سال 1369 ه. ق در مسجد قائم طهران می‌باشد که به اهتمام خود مؤلف به رشتۀ تحریر درآمده است. عمق مباحث مطروحه، شیوایی و روانیِ سخن برای پویندگان معرفت، جاذب و راهگشا می‌باشد. اهمّ مطالب مندرجه در این مجلّد: • مباحثی مختصر دربارۀ معرفت ذات، و اسماء وصفات پروردگار، و نقد و بررسی آراء مادی‌گرایان. • شرح مختصری در عظمت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، و فضائل امیرالمؤمنین علیه‌السلام. • مباحثی دربارۀ قرآن کریم و اهمیت اهتمام به آن، فلسفۀ روزه، دعا، توبه، تولّی و تبرّی، دنیا، هوای نفس، تقوا، فضیلت نماز، فضیلت علماء ربانی و تربیت اولاد.
مطلع انوار ج12
69بسم الله الرّحمن الرّحیم
و الصّلاة علی محمّد و آله الطّاهرین
و لعنة الله علی أعدائهم أجمعین من الآن إلی قیام الدّین
﴿وَإِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ﴾.1
معرفت خدا، علّت ایجاد کائنات
علّت ایجاد کائنات و انسان معرفت خداست.
﴿وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ﴾؛2 و فی التفسیر: «أی لِیعرِفونِ».3
- ـ سوره البقرة (2) آیه 163. ترجمه:
«معبود شما معبود واحدی است که، هیچ معبودی جز او نیست؛ اوست که دارای صفت رحمانیّت عامّه و رحیمیّت خاصّه می‌باشد.» (محقّق) - ـ سوره الذّاریات (51) آیه 56. الله شناسی، ج 3، ص 111:
«و من جنّ و انس را نیافریدم مگر برای آنکه مرا عبادت نمایند.» - ـ کشف الخفاء، العجلونی، ج 2، ص 132:
﴿وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ﴾: أی لیعرفونی؛ کما فسّره ابن‌عبّاس، رضی الله عنهما. و المشهور علی الألسنة: ”کنت کنزًا مخفیًا فأحببتُ أن أُعرفَ فخلقتُ خلقًا فبی عرَفونی.“ و هو واقع کثیرًا فی کلام الصوفیة، و اعتمدوه و بنوا علیه أُصولًا لهم.»
تفسیر البحر المدید، ج 5، ص 483:
«و قال الورتجبی عن جعفر الصادق [علیه السّلام]: ﴿وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ﴾: أی لیعرفونی. و مداره قوله صلّی الله علیه و سلّم فیما یحکیه عن رب العزة: ”کنت کنزًا مخفیًّا لم أُعرَف، فأحببت أن أُعرَف، فخلقت الخلق لأُعرَفَ.“ أی: ما أظهرت الخلق إلّا لأُعرَفَ بهم، فتجلّیت بهم فی قوالب العبودیة لتظهر ربوبیتی فی قوالب العبودیة، فتظهر قدرتی و حکمتی، فسبحان الحکیم العلیم.»
امام شناسی، ج 3، ص 31:
«از کتاب کنز الفوائد کراجکی روایت شده است با اسناد متّصل خود از سَلَمة بن عطا از حضرت صادق علیه السّلام قالَ: خَرَجَ الحُسَینُ بنُ عَلِىّ علیهما السّلام ذاتَ یَومٍ عَلى اصحابِهِ فَقالَ:
”الحَمد لِلّهِ جَلَّ و عَزَّ، و الصَّلاةُ عَلىٰ مُحَمَّدٍ رَسُولِهِ صلّى الله علیه و آله و سلّم. یا أیُّها النّاسُ! إنَّ اللهَ ـ و اللهِ ـ ما خَلَقَ العِبادَ إلّا لِیَعرِفوُهُ، فإذا عَرَفُوُه عَبَدُوهُ، فإذا عَبَدُوهُ استَغنَوا بِعِبادَتِهِ عن عِبادَة مَن سِواهُ.“
فَقالَ لَهُ رَجُلٌ: بِأبى أنتَ و أُمِّى یا ابنَ رَسُولِ اللهِ ما مَعرِفَةُ اللهِ؟
قالَ: ”مَعرِفَةُ أهلِ کُلِّ زَمانٍ إمامَهُمُ الَّذى یَجِبُ عَلَیهِم طاعَتُهُ.“
حضرت فرمودند: روزی حضرت سیّدالشّهداء علیه السّلام خارج شده بر اصحاب خود و خطبۀ مختصری فرمودند، و پس از حمد خداوند جلّ و عزّ و درود بر محمّد رسول خدا فرمودند:
”ای مردم سوگند به خدا که پروردگار، بندگان خود را نیافریده است مگر برای آنکه او را بشناسند. پس در وقتی که او را شناختند او را می‌پرستند و به عبادت او برمی‌خیزند، و زمانی که او را پرستش نمودند بی‌نیاز می‌شوند با عبادت او، از پرستش و عبادت هر کسی غیر از خدا.“
مردی گفت: پدر و مادرم فدایت باد ای فرزند رسول خدا، معرفت خدا چیست؟
حضرت فرمود: ”معرفت و شناسایی اهل هر زمانی امامشان را که واجب است در آن زمان از او اطاعت کنند.“»
- ـ سوره البقرة (2) آیه 163. ترجمه: