
مطلع انوار ج12
مواعظ رمضان المبارك 1369 ه . ق
جلد دوازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، مشتمل بر متنِ مواعظِ مؤلّف در ماه رمضان سال 1369 ه. ق در مسجد قائم طهران میباشد که به اهتمام خود مؤلف به رشتۀ تحریر درآمده است. عمق مباحث مطروحه، شیوایی و روانیِ سخن برای پویندگان معرفت، جاذب و راهگشا میباشد. اهمّ مطالب مندرجه در این مجلّد: • مباحثی مختصر دربارۀ معرفت ذات، و اسماء وصفات پروردگار، و نقد و بررسی آراء مادیگرایان. • شرح مختصری در عظمت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، و فضائل امیرالمؤمنین علیهالسلام. • مباحثی دربارۀ قرآن کریم و اهمیت اهتمام به آن، فلسفۀ روزه، دعا، توبه، تولّی و تبرّی، دنیا، هوای نفس، تقوا، فضیلت نماز، فضیلت علماء ربانی و تربیت اولاد.
مطلع انوار ج12
52و لذا هر چه انسان از محیط تصنّع دور باشد و به مناظر طبیعی نزدیکتر، بهتر میتواند از مشاهده آثار خدا، معرفت پیدا کند. لذا انبیاء و اولیاء در بیابانها و غارها زندگی مینمودند و در کوهها به عبادت مشغول بودند.
هرچند مناظر تصنّعی هم مخلوق خداست الاّ آنکه چون در بدو نظر انسان او را مخلوق دست بشر میبیند، در وهلۀ اوّل برای مردانی که در معرفت کامل نیستند پی بردن از آنها به وجود صانع مشکل است.
شدّت ظهور، علّت خفاء خداوند
اصولاً باید دانست که علّت خفاء خداوند، ظهور اوست؛ زیرا هر چیزی به ضدّ او شناخته میشود، روشنی به تاریکی؛ تُعرَف الأشیاء بأضدادها.1 علم را با جهل و قدرت را با ضعف میتوان تشخیص داد و لیکن در عالم جز خدا چیز دیگری نیست.
1. یا مَن هُوَ اختَفَى لِفَرطِ نُورِه *** الظّاهِرُ الباطِنُ فِی ظُهُورِهِ 2. بِنُورِ وَجهِهِ استَنار کُلُّ شَیء *** و عِندَ نُورِ وَجهِهِ سِواهُ فَیء2 3. أزِمَّةُ الأُمُور طُرًّا بِیَدِهِ *** و الکُلُّ مُستَمِدَّةٌ مِن مَدَدِه3 - ـ شرح منظومه سبزواری، ج 5، ص 414: «کان الأشیاءُ تعرف بأضدادها.» ترجمه:
«اشیاء به واسطه أضدادشان شناخته میشوند.» (محقّق) - ـ خ ل: «من دونِ نورِ وَجهِهِ سِواهُ فَیءٌ».
- ـ شرح منظومه، ج 2، ص 35، قسمت حکمت (خطبه). ترجمه دو بیت اوّل از الله شناسی، ج 3، ص 235، و بیت سوّم از اسرار ملکوت، ج 1، ص 139:
«1. ای کسی که از زیادی نورت پنهان شدهای! ظاهر و آشکار هستی، و پنهان و مختفی در عین ظهور و آشکارایی.
2. جمیع موجودات به سبب نور وجه اقدس او روشن گشتهاند؛ و در نزد طلوع نور وجه او سوای وی از مخلوقات و اشیاء، همگی حکم سایه را دارا هستند.»
3. زمام همه امور از کائنات و هر چه که اطلاق لفظ موجود بر آن صحیح میباشد، به دست اراده و مشیّت قاهره و مطلقه حضرت حقّ است. و جمیع عالم وجود در بقاء حیات و استمرار وجود از او مدد و استفاضه دارند.»
- ـ شرح منظومه سبزواری، ج 5، ص 414: «کان الأشیاءُ تعرف بأضدادها.» ترجمه:
