امام شناسی ج5

 البتّه فراموش نشود که: این اعمال به عنوان مظهریّت و تجلّى است، یعنى به اذن خداست، و به عبارت دیگر عمل خود خداست، که در این آئینه و این آیه متجلّى مى‌شود، زیرا که غیر از حقّ هیچ موجودى به هر عنوان و به هر تعبیر استقلال در وجود، و استقلال در اسم و صفتى ندارد. و در این صورت حقّ است که ظهور اسم و صفت خود را مى‌دهد.

 همچنان که در همه موجودات، اسم و صفت اختصاص به حقّ دارد و بس، غایة الأمر در تعیّنات و ماهیّات مختلف به صورت‌هاى متفاوت، جلوه و ظهور دارد، و گرنه أبدا حقّ متعال، از مقام شامخ عزّ قدس خود تنازل نمى‌کند، و به هیچ موجودى استقلالا عطاى صفتى و بخشش اسمى را نخواهد نمود، این بخشش و عطا منافات با سعه عزّت او دارد، و او هیچگاه ذلیل و شکسته و ناتوان نخواهد شد، و پیوسته در مقام عزّ خود پایدار و استوار است.

انسان کامل متحقَّق به ولایت مطلقه خداست‌

 انسان پس از آنکه به مقام فناء کلّى رسید، و فناء در ذات و صفت و اسم و فعل براى او حاصل شد، و سفرهاى چهارگانه خود را به اتمام رسانید که سفر: مِنَ الْخَلْقِ إِلَی الْحَقِّ از خلق به سوى حقّ، و سفر فِی الْحّقِّ بِالْحَقِّ در اسماء و صفات با حقّ، و سفر مِنَ الْحَقِّ إلَی الْخَلْقِ بِالْحَقِّ از حقّ با حقّ به سوى خلق، و سفر فِی الْخَلْقِ بِالْحَقِّ در خلق با حقّ تعالى و تقدّس باشد، انسان کامل مى‌گردد، و به مرتبه کمال مطلق خود نائل مى‌شود، و تمام قوا و استعدادهاى الهیّه که در وجود او به ودیعت نهاده شده است به فعلیّت محضه مى‌رسد و انسان، انسانِ بالفعل مى‌شود، و آئینه تمام نماى صفات جمال و جلال و ذات حضرت احدیّت مى‌گردد.

 وَلایت او کامل مى‌شود یعنى ولىّ مطلق به ولایت حقّه الهیّه مى‌گردد، پس با همه موجودات به ولایت حضرت حقّ است، و تصرّف او در جمیع امور به اذن خدا براى اوست، زیرا که لازمه مقام ولایت مطلقه این است.

 بلکه وَلایت مطلقه حضرت حقّ سبحانه و تعالى غیر از این چیزى نیست. و روى این اصل خداوند مى‌فرماید:

 ﴿لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ﴾‌ (آیه 4 از سوره 95: التّین) «به تحقیق که ما انسان را در نیکوترین قوامى آفریدیم».