امام شناسی ج5

وَجَلَّ حُبًّا لَهُ فَتِلْکَ عِبَادَةُ الأحْرَارِ؛ فَهِیَ أفْضَلُ الْعِبَادَة¹

 «عبادت کنندگان بر سه گروه تقسیم مى‌شوند: گروهى خداوند عز و جلّ را از روى ترس عبادت مى‌کنند، این عبادت بندگان است، و گروهى خداوند تبارک و تعالى را از روى خواستن مزد و پاداش و ثواب عبادت مى‌کنند، و این عبادت اجیران است، و گروهى خداوند عزّ و جلّ را از روى محبت عبادت مى‌کنند، و این عبادت آزادگان است، و این با فضیلت‌ترین اقسام عبادت است».

 و در «نهج البلاغه» وارد است: إنَّ قَوْمًا عَبَدُوا اللهَ رَغْبَةً، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْتُّجّارِ؛ وَ إنَّ قَوْمًا عَبَدُوا اللهَ رَهْبَةً، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْعَبِیدِ؛ وَإنَّ قَوْمًا عَبَدُوا اللهَ شُکْرًا فَتِلْکَ عِبَادَةُ الأحْرَارِ².

 «دسته‌اى از مردم، خداى را از روى رغبت به ثواب و میل به پاداش عبادت مى‌کنند، این عبادت تاجران است. و دسته‌اى از مردم خداى را از روى ترس عبادت مى‌کنند، این عبادت بندگان است. و دسته‌اى از مردم خداى را از روى شکر عبادت مى‌کنند، این عبادت آزادگان است».

 صدوق در «خصال» با سند متّصل خود از یونس بن ظبیان آورده است که قال: قال الصّادق علیه‌السّلام: إنَّ النَّاسَ یَعْبُدُونَ اللهَ عَزَّوَجَلَّ عَلَی ثَلاَثَةِ أوْجُهٍ: فَطَبَقَةٌ یَعْبُدُونَهُ رَغْبَةً فِی ثَوابِهِ، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْحُرَصَآءِ وَ هُوَ الطَّمَعُ؛ وَ آخَرُونَ یَعْبُدُونَهُ فَرْقًا مِنَ النَّارِ، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْعَبِیدِ وَ هِیَ الرَّهْبَةُ؛ وَ لکِنِّی أعْبُدُهُ حُبًّا لَهُ عَزَّوَجَلَّ؛ فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْکِرَامِ وَ هُوَ الأمْنُ؛ لِقَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ: ﴿وَ هُمْ مِنْ فَزَعِ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ‌﴾ وَ لِقَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ: ﴿قُلْ إنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ﴾، فَمَنْ أحَبَّ اللهَ أحَبَّهُ اللهُ عَزَّوَجَلَّ وَ مَنْ أحَبَّهُ اللهُ عَزَّوَجَلَّ کَانَ مِنَ الإمِنینَ‌³.

 «حضرت جعفر بن محمّد علیهما السّلام فرمودند: مردم خداوند عزّ و جلّ را بر سه طریق عبادت مى‌نمایند: یک طبقه از مردم خداوند را به جهت رغبت به ثواب و پاداش‌