امام شناسی ج5

 این اعلى درجه قوام انسانى، همان صلاحیّت اوست بر حَسْب خلقت، به عروج به رفیع أعلى، و نائل شدن به حیات أبدى سرمدى عند الله، و تحقّق به اسماء و صفات کلّیّه او جلّ و عزّ.

 و بر همین أصل نیز خداوند مى‌فرماید:

 ﴿وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها﴾ (آیه 32 از سوره 2: بقره).

 «و خداوند تمام أسماء را به آدم تعلیم کرد».

 و اینست معناى خلیفةاللّهى، و معنى و مُفاد حدیث شریفى که از رسول اکرم صلّى الله علیه و آله و سلّم روایت شده است که:

 خَلَقَ الله آدَمَ عَلَی صُوَرَتِهِ ‌¹ «خداوند آدم را بر صورت خود آفرید».

 و در مقام و منزلت این انسان و مرتبه و درجه اوست، که حضرت جعفر بن محمّد الصّادق علیهما السّلام فرمودند:

 إنَّ الصُّوَرةَ الإنْسَانِیَّةَ هِیَ أَکْبَرُ حُجَّةِ اللهِ عَلَی خَلْقِهِ؛ وَ هِیَ الْکِتَابُ الَّذی کَتَبَهُ بِیَدِهِ؛ وَ هِیَ الْهَیْکَلُ الَّذِی بَنَاهُ بِحِکْمَتِهِ؛ وَ هِیَ مَجْمُوعُ صُورَةِ الْعَالَمینَ؛ وَ هِیَ الْمُخْتَصَرُ مِنَ الْعُلُومِ فِی اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ؛ وَ هِیَ الشَّاهِدُ عَلَی کُلِّ غَائِبٍ؛ وَ هِیَ الْحُجَّةُ عَلَی کُلِّ جَاحِدٍ «وَ هِیَ الطَّریقُ الْمُسْتَقِیمُ إلَی کُلِّ خَیْرٍ؛ وَ هِیَ الصِّراطُ الْمَمْدُودُ بَیْنَ الْجَنَّةِ وَ النّارِ².

 «بدرستى که صورت انسانیّت بزرگترین حجّت خداوند است بر جمیع آفریدگان، و اوست کتابى که خداوند به دست خودش نوشته است، و اوست هیکلى که خداوند از روى حکمتش بنا کرده است، و اوست مجموع صورت همه عوالم الهى و اوست مختصر از علوم موجود در لوح محفوظ، و اوست شاهد و ناظر بر هر غائب، و اوست حجّت خدا بر هر منکر، و اوست راه مستقیم به سوى هر امر خیر، و اوست صراط و پلى که بین بهشت و دوزخ کشیده مى‌شود».

 و همچنین بر اساس همین اصل بود که انسان، مسجود ملائکه قرار گرفت، و مقام و منزلتش از جمیع فرشتگان افزون شد³. و به حجاب أقرب که مقرّب‌ترین‌