امام شناسی ج5

جز هستى و موجودیّت و تعیّن خود آنها. و اگر أحیانا بین آنها و بین حقّ، چیزى غیر از تعیّن و ماهیّت خود آنان بود، در این صورت آفرینش محال مى‌شد، و ربط خدا با موجودات، بریده مى‌گشت.

 همه موجودات با خدا هستند، و ربط به خدا دارند، بلکه وجودشان عین ربط است، و اینست معناى وَلاَیَتْ. پس موجودیّت هر موجود، ملازم با وَلایَت است، و حضرت حقّ داراى وَلایت است، و ولایت او با هر موجود است. و از اینجا معناى‌ وَ ﴿هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ﴾‌ (آیه 5، از سوره 57: حدید).

 «خدا با شماست هر جا که بوده باشید» را خوب مى‌فهمیم، و معناى ﴿عَلَي كُلِّ شَيْءٍ شَهيدٌ و بكُلِّ شَيْ‌ءٍ مُحيطٌ﴾ را خوب مى‌یابیم.

 و نیز خوب ادراک مى‌کنیم که: چگونه یکى از اسماء خداوند، ولىّ است؟ زیرا لازمه این اسم آنست که ولایتش با یکایک از موجودات باشد، همچون علیم و قدیر و سمیع و بصیر. و نیز خوب مى‌فهمیم که آیاتى در قرآن مجید که وَلایت را به خدا نسبت مى‌دهد چه معنائى را دارد، همچون آیه 14 از سوره 6: انعام:

 ﴿قُلْ أَ غَيْرَ اللهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌﴾.

 «بگو (اى پیامبر) که: آیا من غیر از خداوند، براى خود وَلِیّى اتّخاذ کنم، درحالى‌که اوست که آسمانها و زمین را آفریده است؟!» یعنى لازمه آفرینش، ولایت است، پس چگونه مى‌شود در عالم تکوین و یا در عالم تشریع غیر از خداوند را ولىّ خود گزید؟

اختلاف ولایت خدا در موجودات به حسب مراتب وجود است‌

 و چون مى‌دانیم که اختلاف موجودات، در قُرْب و بُعْد به حضرت حقّ تعالى، همان اختلاف حجاب‌هاى آنهاست، یعنى کَثْرت و قلّت تعیّنات، و یا به عبارت دیگر اتّساع و یا تنگى ماهیّات و حدود و قیود وجودیّه، که بر حسب این اختلاف، عالم کثرت و جهان هستى بدین شکل شگرف و زیبا به وجود آمده است، بنابر این بهره همه موجودات از وَلاَیت یکسان نیست، کما اینکه بهره همه موجودات از علم و حیات و قدرت حضرت حقّ یکسان نیست. هر موجودى که به حضرت حقّ نزدیکتر، و ماهیّتش وسیع‌تر، و وجودش گسترده‌تر، و تجرّدش بیشتر است، ولایت او بیشتر، یعنى حجاب او کمتر است، و هر موجودى که ماهیّتش تنگ‌تر، و وجودش محدودتر، و