امام شناسی ج5

مَنْ يَشاءُ﴾ و خودش فرموده: است: نور او نورى است که آسمانها و زمین از آن روشن شده است.

 آنگاه براى نور خود، دو حجاب قرار داده است، آن دو حجاب نیز از نور هستند، و از نور خدا روشن مى‌شوند، و آسمانها و زمین نیز از آنها روشن مى‌شوند. یکى از آن دو حجاب، مشکاة است که نورش کمتر است، و از آنچه در درون آن است کسب نور مى‌کند، و آن چیز درونى، شیشه‌اى است که با مصباح روشن مى‌شود.

 پس مصباح، نور بخش به شیشه و زجاجه درخشانى است که خود در داخل آن قرار دارد، و زجاجه نورش از مشکاة بیشتر و قَیِّم نور آنست. و شاید نور زمین از مشکاة باشد، و برتر از آن نور آسمانها از زجاجه باشد زیرا مى‌فرماید:

 ﴿يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ‌﴾ (آیه 5، از سوره 32: سجده).

 «خداوند تدبیر أمر را از آسمان به سوى زمین مى‌کند، و سپس آن أمر به سوى خدا عروج مى‌نماید».

 در این آیه شریفه ذکرى از ماوراء آسمانها و زمین به میان نیامده است، تا دانسته شود نورش از کجاست؟ و نه ذکرى از خصوصیّات چراغ و مصباح شده است، غیر از آنکه فقطّ فرموده است: از روغن زیتونى که درخت مبارکى است، و شرقى و غربى نیست، تا آنکه برخى از اوقات آفتاب بر آن بتابد، و در بعضى دیگر نتابد، و در نتیجه ثمره و میوه‌اش شاداب نباشد، بلکه پیوسته از نور شمعى عالم بهره‌مند مى‌شود، و بهترین میوه را مى‌دهد، مى‌باشد.

 و غیر از آنکه فرموده است: روغن این چراغ پیوسته نور مى‌دهد، گر چه آتش به آن برخورد نکند.

 و سپس فرموده است: مِثال این مشکاة با آنچه در درون آنست همگى در خانه‌هائى هستند که خداوند اذن داده است که رفیع القدر و المنزله باشند، و هر صبح و شام که کنایه از دوام و پیوستگى است، مردان خدا که هیچ امرى از امور دنیا، آنان را از نماز و زکات و اعمال صالحه منع نمى‌کند، در آن تسبیح خدا گویند.

 آرى این رجال اولیاى خدا هستند، زیرا آنان را چنین معرّفى مى‌کند که: آنان از یاد خدا غافل نیستند، و از عمل صالح غافل نیستند، و هیچگاه از ذکر خدا و یاد خدا محجوب نمى‌باشند، و به غیر خدا التفات ندارند، بلکه فقطّ توجّهشان به‌