
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
49﴿كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ﴾1.
«هر چیز هلاک شونده و از بین رونده است، جز وجه خدا».
وجه هر چیز عبارت است از آنچه که انسان به واسطه آن با آن مواجه مىشود، و وجه اشیاء از آنها جدا و منفصل نیست، و بنابر این أولیاى خدا که وَجْهُ اللَه هستند، با گامهاى صدق، و قدمهاى راستین خود، در سُبُحاتِ وجهِ خدا متمکّن، و در غِمار انوار او مستهلکاند، و از حیطه اعمال، خارج، و اختصاصى به زمان خاصّى و یا مکان خاصّى ندارند.
﴿فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللهِ﴾2.
«پس به هر جا روى آورید آنجا وجه خداست».
﴿كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ﴾3.
«تمام کسانى که بر روى زمین هستند، فانى هستند، و وجه پروردگار تو که داراى دو صفت جلال و جمال است، باقى مىماند».
تمام قاریان قرآن بر این اتّفاق دارند که ﴿ذُو الْجَلالِ﴾ مرفوع است، و صفت وجه است، نه صفت ربّ.
و کسى نگوید: صفتِ مقطوع است به تقدیر هُوَ، زیرا در مقام توصیفِ وَجه است، نه توصیف ربّ.
و شاهد بر این معنى آن است که در گفتار خداى تعالى: ﴿تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ﴾ و ﴿سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ﴾ در مقام بیان جمال و تقدیس إسم است، نه ذات ربّ.
و چون إکرام به معناى همان جمال است، فلهذا جَلال و اکرام در آیه شریفه، جامع صفات جمال و جلال است، و بنابر این هیچیک از صفات عُلیا و أسماء حُسناى خداوند، از تحت این دو صفت بیرون نیست، و أولیاى خدا که وجه خدا هستند و داراى صفت و اسم جمال و جلال، و جمیل و جلیل مىباشند، داراى همه صفات و اسماء حضرت حقّند.
- . سوره قصص: 28 ـ آیۀ 88.
- . سوره بقره: 2 ـ آیۀ 115.
- . سوره رحمن: 55 آیۀ 27.
