امام شناسی ج5

صالح و تقواى الهى، تدریجا ایمان قوى و قوى‌تر مى‌گردد، تا رفته رفته حجاب‌هاى نفسانى که بین بنده و حضرت حقّ ـ جلّ و عزّ ـ وجود دارد، ضعیف مى‌گردد، و تارها و رشته‌هاى علائق به مشتَهَیات مادّى و افکار و هواجس جسمانى رقیق و نازل مى‌گردد، تا کم کم در اثر مداومت بر آن، حجاب‌ها یکسره پاره مى‌شود، و رشته‌هاى علائق به کلّى گسیخته مى‌گردد، و بین بنده و پروردگارش هیچ حجابى باقى نمى‌ماند. اینست معناى ولایت، و کیفیّت ارتقاء به آن مرتبه إجمالا.

 در این صورت ولایت چون قائم به هر دو موضوع است: خداوند و بنده خدا، لذا در اینجا خداوند را وَلىّ و مؤمن را هم وَلىّ گویند، خداوند از نظر ربوبیّت و فاعلیّت، و بنده از نظر عبودیّت و پذیرش و قابلیّت. و این است ولایت إلهیّة، چون این رفع حجاب بین بنده و حضرت معبود واقع مى‌شود.

 در مقابل ولایت شیطان، که بین شخص متجاوز و معصیت کار و بین او، حجابى نمى‌ماند، و شیطان مدیر و مُدَبِّر و متصرّف در امور او مى‌شود، و هر گونه حجاب بین او و شیطان برداشته مى‌شود، شیطان یکسره فاعل، و این مسکین، پیوسته قابل، شیطان وَلىِّ اوست. و او وَلىِّ شیطان است.

 و البتّه این زیان بزرگى است که شیطان ولىّ کسى شود، و بواسطه یگانگى و اتّحاد با او، صاحب تصرّف در شئون او شود.

 ﴿وَ مَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرانًا مُبِينًا﴾¹.

 «و هر آنکه شیطان را براى خود به عنوان ولایت، ولىّ قرار دهد، و خداوند را ولىّ خود قرار ندهد، حقّا که به زیان و خسران روشن و آشکارى دست آزیده است».

 ﴿قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَ أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ* فَرِيقًا هَدى‌ وَ فَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّياطِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ اللهِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ﴾‌².

 «بگو (اى پیغمبر) پروردگار من أمر به قسط و عدل نموده است، و اینکه صورت‌ها و چهره‌هاى خود را در نزد هر سجده‌گاهى بگذارید، اقامۀ سجده کنید، و