امام شناسی ج5

 باید دانست که لفظ وِلایت با کسره در این قرائت متعارف در قرآن کریم نیامده است، و لیکن وَلایت با فتحه در دو مورد آمده است: یکى در همان آیه‌اى که در مطلع درس ذکر شد و تفسیرش بیان شد، و دیگرى در آیه 72 از سوره 8: انفال:

 ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ حَتَّى يُهاجِرُوا وَ إِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلى‌ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ وَ اللهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ﴾.

 «آن کسانى که ایمان آورده‌اند، و هجرت کرده‌اند، و با مال‌هاى خود و جان‌هاى خود در راه خدا جهاد نموده‌اند، و همچنین آن کسانى که ایشان را مأوى داده و یارى کرده‌اند، هر یک از آنان در میان دو گروه، وَلىّ بعضى دیگرند، و آن کسانى که ایمان آورده‌اند، و لیکن هجرت نکرده‌اند، آنان از وَلایت مؤمنان هیچ بهره و نصیبى ندارند، مگر آنکه هجرت کنند، و اگر آن مؤمنانِ غیر مهاجر، از شما مؤمنان و مهاجران، طلب یارى و نصرت در امور دین نمودند، بر شما لازم است که ایشان را یارى کنید، مگر آنکه یارى شما بر علیه گروهى باشد که بین شما و آنها پیمان و میثاق و عهد عدم تعرّض استوار گردیده است، و خداوند به آنچه بجا مى‌آورید بیناست».

 مراد از این آیه از جمله ﴿الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا﴾ گروه اوّل از مهاجرین هستند که قبل از نزول این سوره هجرت کرده بودند، و مراد از جمله ﴿وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا﴾ انصار مدینه‌اند که پیامبر و مسلمین مهاجر را مأوى داده و یارى نموده‌اند، و در آن زمان مسلمانان منحصر به این دو گروه بوده‌اند، مگر جماعت اندکى که ایمان آورده بودند، و لیکن در مکّه باقى مانده و هنوز مهاجرت ننموده بودند.

 خداوند در این آیه، بین مهاجرین و انصار، و بین خود مهاجرین، و بین خود انصار، جَعل وَلایت نموده است. و این وَلایت اعمّ از ولایت در میراث، و وَلایت در نصرت، و وَلایت در امان و مصونیّت بودن است.

 و بنابر این هر کافرى که ایمان بیاورد و هجرت کند، در تمام این امور ولایتش نافذ است. و روى این کلام، بعضى از جمیع، ولىّ بعضى دیگر خواهند بود،