
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
209«مىگویند که اگر ما به شهر مدینه بازگشتیم، حتما عزیزترین افراد ما، ذلیلترین افراد را از آنجا خارج خواهند کرد». و مراد از گوینده این کلام، عَبْدُاللهِ بْنِ أبَیِّ بْنِ سَلُول است.
اشعار شعراى صدر اسلام راجع به صدقه دادن انگشترى
از همه اینها گذشته اصولا در اینجا ﴿الَّذِينَ آمَنُوا﴾ براى افاده عموم نیست زیرا توصیف شده است به إقامه صلاة و دادن زکاة در حال رکوع1.
درباره داستان إعطاء انگشترى مولى أمیرالمؤمنین شعراء بزرگ از صدر اسلام تاکنون در قصائد و مدائح خود، اشعارى نغز سرودهاند، و ما در اینجا منتخبى از آنچه را که در «مناقب» ابن شهرآشوب آورده است مىآوریم. خُزَیْمَةِ بْنِ ثابت2 گوید:
فَدَیْتُ عَلِیًّا إمامَ الْوَرَی *** سِرَاجَ الْبَرِیَّةِ مَأوَی التُّقَی1 وَصِیِّ الرَّسُولِ وَ زَوْجَ الْبَتُولِ *** إمَامَ الْبَرِیَّةِ شَمْسَ الضُّحَی 2 تَصَدَّقَ خَاتَمَهُ رَاکِعًا *** فَأحْسِنْ بِفِعْلٍ أمَامَ الْوَرَی 3 فَفَضَّلَهُ اللهُ رَبُّ الْعِبَادِ *** وَ أنْزَلَ فِی شَأنِهِ هَلْ اَتَی 4 1 ـ جان من به فداى علىّ باد که او امام خلایق است، و چراغ تابناک همه مردمان، و مأوى و محلّ تقوى است.
2 ـ او وصىّ رسول خدا، و شوهر بتول عذراء، و امام همه مردمان، و خورشید درخشان در نیمه روز است.
3 ـ اوست که در حال رکوع نماز انگشترى خود را تصدّق داد، پس چقدر نیکوست این عمل در مقابل همه خلایق عالم.
4 ـ و بر همین اساس بود که پروردگار بندگان، او را تفضیل داد، و درباره او
سوره ﴿هَلْ أتَي﴾ را فرو فرستاد.
و همچنین خُزَیْمَة گوید:
- . «مناقب» ابن شهرآشوب، باب النّصوص على امامته علیه السلام، ج 1، فصل اول، از طبع سنگى، ص 514 تا ص 517.
- . خزیمة بن ثابت انصارى ذو الشّهادتین از افاضل اصحاب رسول الله بود و در ولاء أمیرالمؤمنین همچون مقداد و جابر انصارى و أبو الهیثم بن التَّیِّهان بود، در جنگ جمل و صفّین حاضر بود، و همچنان که در «رجال کشّى» ط بمبئى ص 35 وارد است در صفین بعد از آنکه عمّار یاسر شهید شد در چادر خود رفت و غسل شهادت کرد و به میدان آمد و جنگ کرد تا به درجه شهادت نائل شد. و همچنین از محمّد بن عمّار بن خزیمة که نواده اوست آورده است که: او گفت: پیوسته جدّ من در جنگ جمل و صفّین سلاح همراه خود داشت تا وقتىکه عمّار کشته شد در این وقت شمشیر خود را بیرون کشید و گفت که: از رسول خدا شنیدهام که عمّار را طائفه ستمگر مىکشند و پیوسته شمشیر مىزد و مىرزمید تا به درجه شهادت رسید.
