امام شناسی ج5

 ﴿يَعْرِفُونَ نِعْمَةَ اللهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا﴾ یعنى «ولایت محمّد را (ولایت علىّ را خ ل) مى‌شناسند، و اکثر آنان نسبت به ولایت علىّ کافر مى‌شوند».

 و علىّ بن جعفر از حضرت ابو الحسن موسى بن جعفر علیهما السّلام درباره گفتار خداوند متعال، ﴿وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ‌﴾ روایت کرده است که: أوْحَی اللهُ إلَیْهِ: یَا مُحَمَّدُ! إنِّی‌أمَرْتُ فَلَمْ اُطَعْ فَلاَ تَجْزَعْ أنْتَ إذَا أمَرْتَ فَلَمْ تُطَعْ فِی وَصِیِّکَ!

 «خداوند به سوى پیامبرش وحى فرستاد: اى محمّد! من امر کردم و اطاعت نشدم، پس تو جزع مکن چون أمر کردى و درباره وصیّت، اطاعت نشدى!».

 و بنابر این گفتار خداى تعالى: ﴿وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ﴾‌ اثبات ولایت بر وجه خصوص مى‌کند، براى آن کسى که او را ولىّ ما قرار داده است و معناى ولایت را از غیر او نفى مى‌کند.

 و معناى ﴿وَلِيُّكُمْ﴾ آن است که قائم به امور شما باشد و اطاعت کردن از او بر شما لازم باشد، و چون این معنى ثابت شود امامت او ثابت مى‌شود! چون که هیچکس حقّ تصرف در امور امّت ندارد، و اطاعت او بعد از پیامبر واجب نیست، مگر آن که امام بوده باشد، و عصمت او ثابت شده باشد، به علّت آن که وقتى که خداوند سبحانه اطاعت کردن از او را واجب کرد، همان طور که اطاعت کردن از خودش و رسولش را واجب کرده است، این امر مقتضى اطاعت از اوست در تمام امور، و این دلیل بر عصمت است.

 زیرا که اگر او معصوم نباشد، ممکن است امر به کار زشت و قبیح کند، و در این صورت اطاعت از او قبیح است، و خداوند امر به فعل قبیح کرده است، و چون مى‌دانیم که خداوند امر به کار زشت و قبیح نمى‌کند، پس امر به اطاعت از او مستلزم عصمت است، و این آیه دلیل بر لزوم عصمت است.

گفتار مبرد در اینکه ولی به معنای اولی در تصرف است

 و دلیل بر این که لفظِ وَلىّ در این آیه، افاده معناى ولایت و اولویّت مى‌کند، آن گفتارى است که مُبَرِّدْ درکتاب «الْعبَارَةُعَنْ صِفَاتِ اللهِ» آورده است، آنجا که گوید:

 إنَّ الْوَلِیَّ هُوَ الأوْلَی «ولىّ آن کسى است که أولى به تصرّف در امور باشد».