امام شناسی ج5

یک انگشت آب‌ها، و بر روى یک انگشت خاک‌ها، و بر روى یک انگشت سایر مخلوقات.

 و بعدا از روایتى که از ابن مسعود درباره یک نفر از أحبار نقل مى‌کند، که به خدمت رسول الله آمد، و از این مقولات سخنانى گفت، و از خنده حضرت رسول که دلیل بر امضاى کلام او گرفته است، اثبات جسمیّت و جهت و کیف براى خدا مى‌کند.

 و پس از مردن محمّد بن عبد الوهّاب، پیروان او نیز اثبات جسمیت و جهت و وجه و دو دست و دو چشم و پائین آمدن به آسمان دنیا، و راه رفتن، و نزدیک شدن و غیر اینها را با همین معانى معمولى و متعارف براى خدا نمودند.

 در رساله چهارم از پنج رساله‌اى که مجموعه آنها به «الْهَدِیَّةُ السَّنِیَّة» نامیده مى‌شود، و متعلّق به عبد اللّطیف: نواده پسرى محمّد بن عبد الوهّاب است، چون برخى از اعتقادات وهّابیّه را مى‌شمرد، که آنها با عبارت ابو الحسن اشعرى مطابقت دارد مى‌گوید:

 خداوند تعالى بر روى عرش خود است همچنان که مى‌گوید: ﴿الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى‌﴾.

 و او دو دست دارد بدون کیفیّت همچنان که مى‌گوید: ﴿لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ـ بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ﴾.

 و او دو چشم دارد بدون کیفیّت، و او چهره و صورت دارد، همچنان که مى‌گوید: ﴿وَ يَبْقى‌ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ‌﴾.

 و بر این مطالب گواهى مى‌دهد: روایاتى که از رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم وارد شده است که: خداوند به سوى آسمان دنیا پائین مى‌آید و مى‌گوید: آیا استغفار کننده‌اى هست؟

 تا آنکه مى‌گوید: و در قرآن مى‌خوانند که خداوند در روز قیامت مى‌آید، همچنان که مى‌گوید: ﴿وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا﴾.

 و به آفریدگانش بهر گونه که بخواهد نزدیک مى‌شود، همچنان که مى‌گوید: ﴿وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ﴾.

 و در رساله پنجم که متعلّق به محمّد بن عبد اللّطیف است، وارد است که:

 و ما معتقدیم که خداوند تعالى بر روى عرش خودش قرار گرفته و تمکّن‌