امام شناسی ج5

نمى‌باشد، و با آن مخالف است، و یا بجهت آنست که با بیانى که براى آنها شده است، و عقول آنها قبول کرده است، منافات دارد.

 و از اینجا ظاهر مى‌شود که نحوه فهمیدن و إدراک کردن حقیقت این معارف غیر از نحوه إدراک عقول است، که آن إدراک فکرى و اندیشه نظرى است. و این مطلب را خوب تفهّم کن!

 و از جمله اخبار در این باب‌¹، خبر مستفیض و مشهورى است که:

 إنَّ حَدِیثَنَا صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ لاَ یَحْتَمِلُهُ إلاّ مَلَکٌ مُقَرَّبٌ أوْ نَبِیٌّ مَرْسَلٌ أوْ عَبْدٌ مُؤْمِنٌ امْتَحَنَ اللهُ قَلْبَهُ لِلإیْمَانِ.

 «بدرستى که حدیث ما سخت و مشکل و غیر قابل دسترس، و نیز سخت و مشکل شمرده شده و غیر قابل دسترسى انگاشته شده مى‌باشد، بطورى که هیچکس نمى‌تواند آن را متحمّل گردد و بردارد، مگر آنکه فرشته مقرّبى باشد، و یا پیامبر مرسلى، یا بنده مؤمنى که خداوند قلب او را به تحمّل ایمان، آزمایش نموده باشد».

 و از جمله اخبار، خبرى است که براى رسانیدن مقصود، از خبر سابق دلالتش بیشتر است، و آن را در «بصائر» مسندا از أبو صامت روایت مى‌کند که او گفت: از حضرت صادق علیه‌السّلام شنیدم که مى‌فرمود:

 إنَّ مِنْ حَدِیثِنَا مَا لاَ یَحْتَمِلُهُ مَلَکٌ مُقَرَّبٌ وَ لاَ نَبِیٌ مُرْسَلٌ وَ لاَ عَبْدُ مُؤمِنٌ.

 قُلْتُ: فَمَنْ یَحْتَمِلُهُ؟! قَالَ: نَحْنُ نَحْتَمِلُهُ

 «بعضى از احادیث ما چنان است که هیچ فرشته مقرّبى و هیچ پیامبر مرسلى، و هیچ بنده مؤمنى نمى‌تواند آن را تحمّل کند.

 عرض کردم: پس چه کسى تحمّل آن را مى‌کند؟! فرمود: خود ما تحمّل آن را مى‌نمائیم!».

 و اخبارى که بر این سیاق است، همچنین مستفیض است، و در بعضى از