امام شناسی ج5

 ﴿خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ﴾‌ (آیه 103، از سوره 9: توبه).

 «(اى پیغمبر) از أموال ایشان صدقه را برگیر، تا بدین وسیله آنان را تطهیر و تزکیه بنمائى، و بر آنان دعا کن، زیرا که دعاى تو موجب سکونت خاطر ایشان است».

 این آیه دلالت دارد بر آنکه زکات مصطلح نیز از افراد صدقه است، و به آن زکات گویند که چون صدقه، مُطهِّر و مُزکِّى است، و کم کم لفظ زکات در صدقه مصطلحه و زکات معمولى بواسطه کثرت استعمال رائج گردیده است‌¹.

 9 ـ او مى‌گوید: ما قبول نداریم که ولایت وارد در آیه، عمومیّت نداشته باشد، و قبول نداریم که کلمه انَّما براى حصر است، چون خدا مى‌فرماید: ﴿إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ﴾².

 «مثل زندگانى دنیا همچون آبى است که ما از آسمان فرود آوردیم».

 و شکّ نیست که زندگانى دنیا امثالى غیر از این را دارد. و نیز خدا مى‌فرماید: ﴿إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ﴾³.

 «حیات و زندگى دنیا بازى و لهو است».

 و شکّ نیست در اینکه لعب و لهو گاهى در غیر زندگى دنیا حاصل مى‌شود⁴.

 پاسخ: تمام ائمّه أدب و لغت و شعر تصریح کرده‌اند که کلمه إنَّمَا براى حصر است، و به منزله لا و الاّ است و إنَّما زَیْدٌ کَرِیمٌ معنای آن این است که‌: مَا زَیْدٌ إلاّکَرِیمٌ «زید نیست مگر کریم»⁵، و کلام فخر رازى از حقیقت بسى به دور افتاده است، و