امام شناسی ج5

 مراد از گوینده این کلام عَبْدُاللهِ بْنُ أبَیَّ بْنِ سَلُول رئیس منافقان مدینه است‌¹.

 و ما ذکر کردیم که در آیه‌ ﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ﴾ «اى کسانى که ایمان آورده‌اید دشمن مرا و دشمن خودتان را ولىّ خود قرار ندهید»،

 مخاطب به این خطاب فقط حَاطِبُ بْنُ أبی بُلْتَعَة مى‌باشد که براى کفّار مکّه جاسوسى کرد.

 و مانند آیه: ﴿الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً﴾ (آیه 274، از سوره 2: بقره).

 «آن کسانى که اموال خود را در شب و روز و در پنهان و آشکارا انفاق مى‌کنند»؛

 و مراد از این انفاق کنندگان، خصوص على‌بن‌أبی‌طالب علیه‌السّلام بوده است.

 و مانند آیه: ﴿وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ﴾‌² (آیه 61 از سوره 9: توبه).

 «و بعضى از منافقان کسانى هستند که پیغمبر را آزار مى‌دهند و مى‌گویند: او گوش است (و هر چه به او بگویند مى‌پذیرد) بگو: گوش خوبى است براى شما».

 و مراد از گوینده این کلام یکى از منافقان به نام عَبْدُاللهِ بْن نَبْتَل بوده است‌³.

 و عجیب اینجا است که در بین همین آیاتى که مورد بحث است آیه‌اى است که در آن لفظ جمع به کار برده شده است، و همه مفسّرین عامّه بر این اتّفاق دارند که: گوینده آن عَبْدُ اللهِ بنُ اُبَىّ مى‌باشد؛

 و آن آیه این است: ﴿فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يُسارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشى‌ أَنْ تُصِيبَنا دائِرَةٌ﴾ (آیه 53 از سوره 5: مائده)⁴.

 «پس (اى پیغمبر) مى‌بینى کسانى را که در دلهایشان مرض است با سرعت به یهود و نصارى روى مى‌آورند، و مى‌گویند: اگر روى نیاوریم مى‌ترسیم از آنها به ما گزندى و آسیبى برسد».