
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
253«اى کسانى که ایمان آوردهاید، یهود و نصارى را أولیاء خود قرار ندهید، بعضى از آنان اولیاء بعضى دیگرند، و هر کدام از شما که ولایت آنها را بپذیرد، از آنها مىباشد، حقّا خداوند مردم ظالم را هدایت نمىکند».
دوّم: آیه 57 از این سوره: ﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُوًا وَ لَعِبًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ الْكُفَّارَ أَوْلِياءَ وَ اتَّقُوا اللهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ﴾.
«اى کسانى که ایمان آوردهاید، کسانى را که دین شما را بازى گرفتند، و مسخره پنداشتند، چه از کسانى باشند که قبل از شما به آنان کتاب داده شده است، و چه از کافران بوده باشند، أولیاء خود قرار مدهید! و از خداوند بپرهیزید اگر شما از مؤمنان مىباشید».
و بنابر این، اتّحاد سیاق اقتضا دارد که: مراد از ولایت در تمام این آیات، معناى واحدى بوده باشد، و نمىتوان مراد از آن را در آیات نهى از اتّخاذ یهود و نصارى را به عنوان ولایت، نصرت و یارى گرفت، و مراد از آیه اتّخاذ ولایت خدا و رسول خدا و مؤمنان متّصف به اوصاف مذکوره را صاحب تصرّف در شئون بودن و معناى امامت و پیشوائى قرار داد.
پاسخ آنکه: به کدام شاهد و دلیلى باید در آیات قَبْلیّه و بَعدیّه، ولایت را به معناى نصرت کردن و یارى خواستن گرفت، تا بر آن اساس این آیه را هم به همان معنى بگیریم؟! این احتمال رَجْماً بالغیب و این مُدّعىٰ بدون دلیل است. بلکه در تمام این آیات ولایت به همان معناى اصلى و واقعى خود مىباشد و همان رفع حجاب و فاصله و عدم بینونت و پردهبین دو چیز است.
در آیات نهى از قرار دادن کفّار و یهود و نصارى را به عنوان ولایت، خداوند از همرنگى و صمیمیّت و مودّت و محبّت آنها ما را بر حذر مىدارد، همچنان که این معانى، مفادِ آیاتِ دیگرى نیز مىباشد. و لازمه همرنگى و قرب و نزدیکى با آنان، دخالت دادن آنها را در امور و تصرّف در شئون مردم مسلمان است، و ما در خود این آیات شواهدى مىیابیم که دلالت دارند بر آنکه مراد از ولایت نصرت نیست، زیرا مىفرماید: ﴿بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ﴾ «بعضى از کفّار از جنس بعض دیگرند»، و یا مىفرماید: ﴿وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ﴾ «هر کدام از شما که ولایت آنها را قبول کند از آنها خواهد
