امام شناسی ج5

خدا و رسول او و أمیرالمؤمنین را بپذیرند همگى حِزْبُ الله هستند، چون در تحت این ولایت که امر واحدى است و مال خداست مى‌باشند و البتّه حزب خدا پیوسته از غلبه کنندگان هستند.

 و باید دانست که: ﴿الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ‌﴾ که فقطّ مصداق خارجى آن در زمان رسول الله منحصر به أمیرالمؤمنین بوده است، این‌طور نیست که در خصوص ایشان استعمال شده باشد، یعنى لفظ جمع در معناى مفرد استعمال شده باشد، بلکه مصداق و منطبقٌ علیه آن لفظ، واحد بوده است، و این گونه استعمال بسیار شایع و رائج است، و در کلام اهل بلاغت و فصاحت متداول، و چه بسا از مُحَسَّنات تعبیرات، در بعضى از مواقع شمرده مى‌شود، که لفظ کلّى که داراى معناى عامّى باشد بگویند، و همان معناى کلّى را قصد کنند، و لیکن در خارج آن کلّى یک مصداق و یا دو مصداق بیشتر نداشته باشد.

 البتّه استعمال لفظ جمع در مفرد صحیح نیست، و لیکن استعمال جمع در معناى جمع، و اراده یک فرد خاصّ از باب انطباق آن معناى جمع بر این فرد اشکالى ندارد، و مسلّما مراد از ﴿و الَّذِينَ آمَنُوا﴾ از جهت استعمال أدبى همان معناى جمع است، و لیکن یک فرد بیشتر مصداق خارجى نداشته است و آن وجود مقدّس حضرت أمیرالمؤمنین علیه‌السّلام بوده است.

 و شاید سِرِّ تعبیر به لفظ جمع به جهت آن باشد که اوّلاً ـ بفهماند اعطاء این منصب جزافى و بدون دلیل نیست، بلکه روى ملکات و صفاتى است که منحصر در آن حضرت بوده است.

 و ثانیاً ـ آیه شریفه از این نقطه‌نظر به کلّیّت خود باقى بوده، و شامل ائمّه دوازده گانه: خلفاى حقّه رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم شود، و همه را در تحت پوشش عنوان خود قرار دهد.

 شیعه با این بیانى که نمودیم، در تفاسیر خود، به طور واضح و روشن مطلب را مشروحا بیان مى‌کند، و به ضمیمه روایات کثیره مسلّمه وارده در شأن نزول، ولایت أمیرالمؤمنین على‌بن‌أبی‌طالب را مبرهن مى‌سازد. و این آیه را یکى از آیات کریمه قرآنیّه، درباره ولایت ایشان ذکر مى‌نماید که ملازم با امامت است.