امام شناسی ج5

مى‌تواند بکند، در صورتى که قابل نیابت و خلافت باشد، شخص وَلىّ مى‌تواند آنها را بجاى بیاورد مانند ولىّ شخص مَیّت، زیرا که وارث داراى ولایت است، و همه گونه تصرّفاتى که شخص متوفّى در أموال خود در زمان حیات مى‌کرده است، اینک ولىّ او که وارث اوست همان تصرّفات را مى‌کند. و این را وَلایت وِراثت گویند.

 و مانند وَلىّ صغیر که در امور صغیر همه گونه تصرّفاتى که باید انجام دهد، با ولایت خود انجام مى‌دهد.

 و مانند ولىّ نصرت که در امر مورد نظر همه گونه یارى و کمک را از جهت دفاع مى‌کند.

 و معلوم است که: خداوند تعالى وَلىِّ بندگان است، در تدبیر امور آنها، در دنیا و آخرت، و ولىّ مؤمنان است در تدبیر أمر دین و دعوت و هدایت آنها به سوى کمال، با اعطاء توفیق و ردّ موانع و سدّ قواطع و پیغمبر، ولىّ بندگان و مؤمنان است به ولایت خداوند و به اذن خدا، و أمیرالمؤمنین علیه‌السّلام نیز به ولایت خداوندى ولایت بر امّت رسول الله دارد، و لهذا ما در آیه‌ ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا﴾ باید ولایت را به همان معناى حقیقى و اصلى و واقعى خود بگیریم، و لازمه آن تصرّف در امور، و أولویّت در نفس و جان و مال و عرض و دین است.

 در آیه مبارکه، این ولایت را به صیغه مفرد آورده است، و ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ﴾‌ فرموده است، با آنکه خبر آن، ﴿اَللهُ وَ رَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ﴾ مى‌باشد، به جهت آنکه ولایت، أمر واحدى است و قابل تعدّد و تکثّر نیست، مگر به لحاظ ظروف مجازا و اعتبارا، و معلوم است که أصل ولایت منحصر در ذات حضرت حقّ است تبارک و تعالى، و براى رسول الله و غیر رسول الله بالتّبع و المجاز.

 و با کلمه إنَّمَا که براى حصر است، آن حقیقت در انحصار خدا و رسول خدا و خلفاى حقّه آن حضرت است، که رفع همه گونه حجاب‌ها را نموده، و بین آنان و ذات اقدس حقّ فاصله و حجابى نیست.

 و روى این اصل، وَلایت امر واحدى است، و ولایت خدا و رسول خدا و زکات دهنده در حال رکوع، یک وَلایت است، و یک مَعْنى دارد. و شاهد بر این معنى آنکه در ذیل آیه بعد مى‌فرماید: ﴿فَإِنَّ حِزْبَ اللهِ هُمُ الْغالِبُونَ‌﴾ یعنى کسانى که ولایت‌