
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
247شصت و شش نفر از حفّاظ و مشایخ بزرگ اهل تسنّن با ذکر نام و نام کتاب آورده است که همگى شأن نزول این آیه را درباره أمیرالمؤمنین علیهالسّلام دانستهاند. و در این صورت انکار ابن تیمیّه معاند شیعه و مروّج حزب امویّه غیر از عناد و انکار امر بدیهى، محملى نخواهد داشت.
حضرت استاد علامه طباطبائى ـ رضوان الله علیه ـ بعد از آنکه بحث بلیغى درباره آیه ولایت فرموده و از هر دسته از روایتى در این مقام گلچینى را ذکر نمودهاند، در آخر بحث مىفرمایند:
روایات وارده در نزول این دو آیه در داستان تصدّق انگشترى بسیار است، و مقدارى از آنها را بحرانى در کتاب «غَایَةُ الْمَرام» از مصادرى ذکر کرده است. و تمام این روایات بعینها در آن مصادر موجود است. و ما در کیفیّت وقوع این قضیّه به همان روایات منقوله با اختلاف لحن و کیفیّتى که داشت، اکتفا کردیم.
و در نقل این روایات بسیارى از صحابه رسول الله اشتراک دارند همچون: أبوذرّ غِفاریّ، و عَبدُالله بن عَبّاس، و أنَسَ بن مَالِکِ، و عَمَّار بن یَاسِر، و جَابِر بن عَبْدالله انصاریّ، و سَلَمة بن کُهَیْل، و أبُورَافِع، و عَمْرِو بن عَاص، و عَلیّ بن أبیطَالب، وَالْحُسَینُ بن عَلِیِّ و همچنین از غیر صحابه همچون حضرت سجّاد و حضرت باقر و حضرت صادق و حضرت هادى و غیرهم از إمامان حدیث و روایت.
و أئمّه تفسیر بدون هیچگونه اعتراض و رَدِّى در نقل آنها اتّفاق دارند همچون أحمد بن حَنْبَل و نَسائی و طَبَری و طَبَرانی و عَبد بن حَمِید؛ و غیر از ائمّه تفسیر، همچون حفّاظ و ائمّه حدیث.
و نیز متکلّمین ورود آنها را از رسول الله، مورد تسلیم و امضاء قرار دادهاند، و فقهاء در مسئله فعل کثیر در بحث نماز عنوان کردهاند، و همچنین در مسئله نامیدن هر صدقهاى به اسم زکات، و هیچیک از فحول أدب و پیشتازان عربیّت و ادبیّت همچون زَمَخْشرَیّ در تفسیر «کَشّاف» و أبُوحَیَّان در تفسیر خود، در صحّت انطباق آیه با روایات وارده در مورد أمیر علىّ بن ابیطالب أمیرالمؤمنین علیهالسّلام مناقشهاى ننمودهاند. و راویان این احادیث همچنین به طور تلقّى به قبول و عدم ایراد و نِقاش روایات را ذکر کردهاند، با اینکه همگى از اهل لسان و عربیّت مىباشند.
