
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
244احتجاج أمیرالمؤمنین علیهالسّلام با مهاجرین و انصار به آیه ولایت
بارى حضرت أمیرالمؤمنین علیهالسّلام و سائر ائمّه طاهرین علیهم السّلام در موارد کثیرهاى به آیه ولایت و إعطاء انگشترى، احتجاج نموده، و در مقام مخاصمه با منکر و مدّعى، آن را به عنوان شاهد و دلیل ذکر کردهاند. و هیچگاه از هیچکس دیده نشده است که انکار کند، و دلالت آیه را بر ولایت أمیرالمؤمنین منکر شود.
از جمله آنکه طبرسى آورده است که: در یوم شُورىٰ، حضرت أمیرالمؤمنین علیهالسّلام با اصحاب شورى (زُبَیْر و طَلْحَة و عُثْمان وسَعْد وعُبْدُالرَّحمن) در ضمن مناشده و إحتجاج مفصّلى که نمودند، احتجاج به آیه ولایت کردند:
قَالَ: نَشَدْتُکُمْ بِاللهِ: هَلْ فِیکُمْ أحَدٌ نَزَلَتْ فِیهِ هَذِهِ آلإیَةُ: ﴿إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَوةَ وَ هُمْ رَاكِعُونَ﴾ غَیْرِی؟! قَالُوا: لا1.
«حضرت فرمود: شما را به خدا قسم: آیا غیر از من، در میان شما کسى هست که این آیه ولایت درباره او فرود آمده باشد؟! گفتند: نه».
و از جمله آنکه طبرسى، در ضمن احتجاج أمیرالمؤمنین علیهالسّلام با مهاجرین و انصار آورده است که مىفرماید:
قَالَ: فَأنْشُدُکُمْ بِاللهِ: أَتَعْلَمُونَ حَیْثُ نَزَلَتْ: ﴿يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الأمْرِ مِنْكُمْ﴾، (59: نسآء) وَ حَیْثُ نَزَلَتْ: ﴿إِنَّمَا وَليُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَوةَ وَ هُمْ رَاكِعُونَ﴾، وَ حَیْثُ نَزَلَتْ: ﴿وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِن دُونِ اللهِ وَ لاَ رَسُولِهِ وَ لاَ الْمُؤمِنِينَ وَلِيجَةً﴾ (آیۀ 16 از سورۀ 9: توبه).
قَالَ النَّاسُ: یَا رَسُولَ اللهِ! أَخَاصَّةٌ فِی بَعْضِ الْمُؤمِنِینَ أمْ عَامَةٌ لِجَمیعِهِمْ؟!
فَأَمرَ اللهُ نَبِیَّهُ أن یُعْلِمَهُمْ وُلاةَ أمْرِهِمْ وَ أنْ یُفَسِّرَ لَهُمْ مِنَ الْوَلاَیَةِ مَا فَسَّرَ لَهُمْ مِنَ صَلاَتِهِمْ وَ زَکَاتِهِمْ وَ صَوْمِهِمْ وَ حَجِّهِمْ، فَنَصَبَنِی لِلنَّاسِ عَلَمًا بِغَدیرِ خُمٍّ؟ الحدیث2.
«شما را به خدا سوگند: آیا مىدانید: وقتى آیه اطاعت از خدا و از رسول خدا و از اُولوا الأمر نازل شد،
و وقتى آیه ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا﴾ نازل شد،
- . «احتجاج» ط نجف ج 1، ص 202.
- . «احتجاج» ج 1، ص 213.
