
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
242و نیز فرموده است: عَلِیُّ یَقضِی دَیْنی وَ یُنْجِزُ مَوْعِدِی وَ هُوَ خَلِیفَتِی عَلَیْکُمْ بَعْدِی.
«على است که دَیْن مرا ادا مىکند، و وعده مرا وفا مىکند: و او جانشین من است بر شما بعد از من». و چون رسول خدا او را در مدینه به جاى خود قرار داد، و براى جنگ مىرفت و علىّ به آن حضرت گفت:
یَا رَسُولَ اللهِ! اَتُخَلِّفُنِی عَلَی النِّسآءِ وَالصِّبْیَانِ؟!
«اى رسول خدا! آیا مرا جانشین خود، براى محافظت زنان و کودکان قرار مىدهى؟».
رسول خدا در جواب فرمود: أَمَا تَرْضَی أ نْ تَکُونَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إلاَّ أنَّهُ لاَ نَبِیَّ بَعْدِی.
«آیا راضى نیستى که نسبت تو به من همان نسبت هارون به حضرت موسى بوده باشد، و فقطّ با این تفاوت که پیغمبرى بعد از من نیست؟».
پس بنا بر آنچه گفته شد مىدانیم که کتاب خدا به تصدیق این اخبار گواهى مىدهد، و به تحقیق این شواهد شهادت مىدهد، و علیهذا باید امّت به این اخبارى که با قرآن موافقت دارد، اقرار کنند.
و چون مىیابیم که این اخبار با کتاب خدا موافقت دارد، مىیابیم که کتاب خدا با این اخبار موافقت دارد، و دلیل بر صحّت آنهاست. و بنابر این إقتداء و پیروى از این اخبار، حَتَم و لازم است. و از آن تجاوز نمىکنند مگر أهل عناد و فساد1.
احتجاج أمیرالمؤمنین علیهالسّلام با منافقین به آیه ولایت
18 ـ از طبرسىّ در «احتجاج» همچنین در حدیث أمیرالمؤمنین علیهالسّلام وارد است که: منافقین به رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم گفتند: آیا از أحکام و تکالیف پروردگار تو بر ما، غیر از آنچه تا به حال نازل شده و واجب و لازم گردیده است، چیز دیگرى هم هست، که خدا آن را واجب کند، و چون آن را ذکر کند نفوس ما آرام مىگیرد و مىدانیم که دیگر تکلیفى و واجبى و فریضهاى نیست؟!
خداوند این آیه را نازل کرد: ﴿قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍ﴾ یَعْنِیالْوَلاَیَةَ،فَأنْزَلَ اللهُ:
- . «غایة المرام» ص 109 حدیث شماره هجدهم از خاصّه، و «احتجاج» طبرسى، ط نجف، ج 2، ص 251 تا ص 253 و در «تفسیر برهان» ج 1، ص 295 ط سنگى، و «تفسیر المیزان» ج 6 ص 17 و ص 18 آوردهاند و «بحار الانوار» ط کمپانى ج 8 ص 34.
