
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
241عَلَیَّ الْحَوْضَ مَا إنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا!
«من از خودم در میان شما دو چیز سنگین (یا دو متاع پر ارزش) باقى مىگذارم: یکى کتاب خداست، و دیگرى عترت من: أهل بیت من، و آن دو چیز هیچوقت از هم جدا نمىشوند، تا هر دو با هم در کنار حوض کوثر بر من وارد شوند. و مادامىکه شما به آن دو چنگ زنید، و آنها را بگیرید گمراه نمىشوید».
ما شواهد صحّت این حدیث را به طور وضوح و صراحت در کتاب خدا مىیابیم، مثل آیه:
﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ﴾.
زیرا که روایات علماء همگى بر این اتّفاق دارند که: این آیه درباره أمیرالمؤمنین علیهالسّلام در هنگامى که در حال رکوع، انگشترى خود را صدقه دادند نازل شده است، و خداوند این کار حضرت را مورد سپاس و امضاء قرار داده، و در این باره، این آیه را فرو فرستاده است.1
و همچنین مىیابیم که رسول الله آن حضرت را در میان اصحاب خود نائب خود قرار داده آنجا که فرموده است: مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ؛ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ!
«هر کس که من صاحب اختیار و ولىّ او هستم علىّ صاحب اختیار و ولىّ اوست. بار پروردگارا ولىّ آن کسى باش که او علىّ را ولىّ خود قرار داده است، و دشمن بدار کسى را که علىّ را دشمن خود قرار داده است».
- . در تفسیر «الدّرّ المنثور» مولى جلال سیوطى در شأن نزول آیۀ ولایت، و إعطاء انگشترى درباره أمیرالمؤمنین علیهالسّلام یازده روایت با اسناد مختلف بیان کرده است، و در یکى از آنها که در ذیل آن نیز به همین لفظ آمده است: (مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ؛ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ) آن را طبرانىّ در «أوسط» و ابن مَرْدَوَیْه از عمّار بن یاسر تخریج کرده است (تفسیر الدّرّ المنثور ج 2 ص 293 و ص 294).
و در تفسیر «جامع البیان عن تأویل آى القرآن» أبو جعفر محمّد بن جریر طبرىّ در تفسیر این آیۀ مبارکه و شأن نزول آن راجع به علىبنأبیطالب علیهالسّلام و راجع به اعطاء انگشترى مجموعا پنج روایت از سدّى و حضرت ابو جعفر علیه السلام و عتبة ابن أبى حکیم و مجاهد آورده است (تفسیر طبرى ط دوّم 1373 ص 288 و ص 289 از ج 6).
- . در تفسیر «الدّرّ المنثور» مولى جلال سیوطى در شأن نزول آیۀ ولایت، و إعطاء انگشترى درباره أمیرالمؤمنین علیهالسّلام یازده روایت با اسناد مختلف بیان کرده است، و در یکى از آنها که در ذیل آن نیز به همین لفظ آمده است: (مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ؛ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ) آن را طبرانىّ در «أوسط» و ابن مَرْدَوَیْه از عمّار بن یاسر تخریج کرده است (تفسیر الدّرّ المنثور ج 2 ص 293 و ص 294).
