
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
23813 ـ از «تفسیر عیّاشى» از أبو جمیله، از بعضى از اصحاب خود، از یکى از دو امام آورده است، که رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرموده است: إنَّ اللهَ أوْحَی إلَیَّ أن اُحِبَّ أرْبَعَةً: عَلِیًّا وَ أبَاذَرٍّ وَ سَلْمَانَ وَ مِقْدَادَ؛ فَقُلْتُ: ألاَ فَمَا کَانَ مِنْ کَثْرَةِ النَّاسِ؟ أَمَا کَانَ أحَدٌ یَعْرِفُ هَذَا الاَمْرَ؟ فَقَالَ: بَلَی ثَلاثَةٌ!
قُلْتُ: هَذِهِ الأیَاتُ الَّتِی اُنْزِلَتْ: ﴿إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا﴾، وَ قَوْلُهُ: ﴿أَطِيعُوا اللهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الأمْرِ مِنْكُمْ﴾، أمَا کَانَ أحَدٌ یَسْأَلُ فِیمَ نَزَلَتْ؟!
فَقَالَ: مِنْ ثَمَّ أَتَاهُمْ لَمْ یَکُونُوا یَسألُونَ.1
«خداوند به من وحى نموده است که چهار نفر را دوست داشته باشم: علىّ، و سلمان، و أبوذرّ و مقداد. راوى روایت گوید: به یکى از آن دو امام من گفتم: با وجود این کثرت مردم آیا یک نفر نبود که از این امر ولایت آگاه شود و بدان معرفت پیدا کند؟ حضرت فرمود: آرى سه نفر بودند!
من گفتم: این آیاتى که نازل شده است: آیه: ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ﴾ و آیه: ﴿أَطِيعُوا اللهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾، آیا یک نفر نبود که بپرسد در شأن چه کسى نازل شده است؟!
حضرت فرمود: از همین سبب بود که بر سر ایشان آمد آنچه که از آن نپرسیده بودند».
مجلسى در «بحار» این روایت را بتمامها آورده است2.
14 ـ از «تفسیر عیّاشى» با اسناد خود از فضیل از حضرت ابو جعفر باقر علیهالسّلام در تفسیر آیه: ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا﴾ آورده است که فَقَالَ: هُمُ الأئِمَّةُعلیهمالسّلام3.
و مجلسىّ نیز این روایت را ذکر کرده است4.
- . «غایة المرام» ص 108 حدیث شماره چهاردهم از خاصّه، و «تفسیر عیّاشى» ج 1 ص 328، و «تفسیر برهان» ط سنگى، ج 1 ص 295، و «تفسیر المیزان» ج 6 ص 16 و 17.
- . «بحار الانوار» ط کمپانى ج 9، ص 35.
- . «غایة المرام» ص 108 حدیث شماره پانزدهم از خاصّه، و «تفسیر عیاشى» ج 1 ص 328 و ص 329 و «تفسیر برهان» ج 1، ص 295.
- . «بحار الانوار» ط کمپانى، ج 9، ص 35.
