
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
237حضرت گفتند: ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ﴾. و سپس به ابن أبى یعفور گفتند: خدا تو را رحمت کند!
من گفتم: آیا به من مىگوئى که خدا تو را بر اقرار و اعتراف به این امر رحمت کند؟!
حضرت گفتند: خدا تو را بر اقرار و اعتراف به این امر رحمت کند!1
و مجلسى رضوان الله علیه، این حدیث را از «تفسیر عیّاشى» تا بیان آیه ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ﴾ بدون ذیل آن، روایت کرده است2.
12 ـ از «تفسیر عیّاشى» با اسناد خود از مفضّل بن صالح از بعضى از اصحاب خود از یکى از دو امام باقر و یا صادق علیهما السّلام روایت کرده است که: لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآیَةُ: ﴿إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا﴾ شُقَّ ذَلِکَ عَلَی النَّبِیِّ صلّی الله علیه و آله و سلّم وَ خَشِیَ أنْ یُکَذِّبَهُ قُرَیْشٌ فَأنزَلَ اللهُ:
﴿يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ فَإِن لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ﴾، فَقَامَ بِذَلِكَ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ.3
«چون آیه ولایت نازل شد، إعلان آن به مردم براى پیغمبر گران آمد، و ترسید که قریش او را تکذیب کنند (و جدّا بگویند تو از طرف خودت علىّ را به خلافت نصب کردى) در این حال خداوند این آیه را فرستاد: «اى پیغمبر آنچه از پروردگارت به تو رسیده است، به مردم برسان! و اگر نرسانى، تبلیغ رسالات خدایت را نکردهاى». و بنابر همین اساس پیغمبر در روز غدیر خمّ قیام کرده و به مردم اعلام کرد».
و مجلسى رضوان الله علیه تمام این حدیث را آورده است4.
- . «غایة المرام» ص 108 حدیث شماره یازدهم از خاصّه، و در «تفسیر عیّاشى» ص 327 ج 1 حدیث شماره 138. و در «تفسیر برهان» ط سنگى، ج 1 ص 194
- . «بحار الانوار» ط کمپانى، ج 9، ص 35.
- . «غایة المرام» ص 108 حدیث شماره سیزدهم از خاصّه، و «تفسیر عیّاشى» ج 1، ص 328، و در «تفسیر برهان» ص 195 آورده است و «تفسیر المیزان» ج 6 ص 16.
- . «بحار الانوار» ج 9، ص 35.
