
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
232داریم که: در تفسیر آیه: ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا﴾، گفته است که درباره علىبنأبیطالب نازل شده است: مَا مِنْ مُسْلِمٍ إلاَّ وَ لِعَلیٍّ فِی قَلْبِهِ مَحَبَّةٌ.
«رسول خدا فرمود: هیچ مسلمانى نیست، مگر آنکه در دل او محبّت علىّ است».
و پس از آن واحدى گوید: ما با اسناد متّصل خود از براء بن عازب روایت داریم که رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمودند: یَا عَلِیُّ قُلِ اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِی عِنْدَکَ عَهْدًا وَ اجْعَلْ لِی فِی صُدُورِ الْمؤْمنِینَ مَوَدَّةً! فَأنْزَلَ اللهُ: ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا﴾ قَالَ: نَزَلَ فِی عَلِیَّ بْنِ أَبِیطَالِبٍ علیهالسّلام1.
«اى علىّ! بگو بار پروردگارا از براى من در نزد خودت عهدى قرار بده! و از براى من در دلهاى مؤمنان محبّتى بگذار! خداوند این آیه را نازل فرمود: ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا﴾. برآء بن عازب که راوى روایت است گوید: این آیه در شان علىبنأبیطالب علیهالسّلام فرود آمده است».
6 ـ حمّوئى: ابراهیم بن محمّد با سند متّصل خود از زید بن علىّ بن الحسین از پدرش، از جدّش سیّد الشهداء علیهالسّلام روایت مىکند که سَمِعْتُ عَمَّارَ بْنَ یَاسِرٍ یَقُولُ «من شنیدم از عمّار که مىگفت: سائلى در کنار علىبنأبیطالب علیهالسّلام که در حال رکوع در نماز نافله بود ایستاد، و تقاضا کرد و علىّ انگشترى خود را از دستش بیرون آورده و به او داد، سائل نزد رسول الله آمد، و او را با خبر کرد و آیه: ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ﴾ بر رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرود آمد. حضرت آن آیه را تلاوت کرد و پس از آن فرمود:
مَن کُنتُ مَوْلاَهُ فَعَلیٌّ مَوْلاَهُ 2 «هر کس من ولىِّ او هستم علىّ ولىّ اوست».
این روایت را با سند دیگر از «تفسیر عیّاشى»، از حسن بن زید، از پدرش، از جدّش، سیّد هاشم بحرانى در «تفسیر برهان» روایت مىکند.3
- . «غایة المرام» ص 105، حدیث شماره دوازدهم از عامّه و در «فرائد السِّمْطَیْنِ» ج 1، ص 79 و ص 80 تحت حدیث شماره 49 و 50 و 51 اصل این روایت را آورده است.
- . «غایة المرام» ص 106، حدیث شماره شانزدهم از عامّه، و با سند دیگرى از خاصّه در ص 108 از عیّاشى روایت مىکند تحت شماره دهم.
- . «تفسیر برهان» ط سنگى ج 1، ص 294 و «تفسیر المیزان» ج 6 ص 22.
