
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
223و از طرق دیگر از ابن عبّاس؛ و در باب 40 از ابن عبّاس و عمّار بن یاسر؛ وَقاضِی عَضُدْ ایجِیّ در «مَوَاقف» ج 3 ص 276؛ وَ مُحِبُّ الدّینِ طَبَرِیّ در«ریاض النَّضِرَة»ج2 ص227 از عبدالله بن سلام از طریق واحدیّ و ابوالفرج و فضایلی و درص 206 و در «ذخائر» ص 102 از طریق واقدی و ابن جوزیّ؛ و ابْن کَثِیر شامی در تفسیر خود ص71 به طریقی از امیرالمؤمنین؛ و از طریق دیگری از ابن أبی حاتم از سَلَمَة بن کُهَیْل؛ و از ابن جریر طبریّ با اسناد خود از مجاهد و سدّی؛ و از حافظ عبدالرّزاق با اسناد خود از ابن عبّاس؛ و با طریق حافظ ابن مردویه با إسناد خود از سفیان ثوری از ابن عبّاس؛ و از طریق کلبیّ از ابن عبّاس.
و گفته است که: این اسنادی است که در آن هیچگونه قَدْحی نیست؛ و از حافظ ابن مردویه با لفظ امیرالمؤمنین، و عمّار و ابورافع؛ و ابْنُ کَثِیر همچنین در «الْبِدَایَةُ و النّهَایَة» ج 7 ص357 از طبرانی با اسناد خود از امیرالمؤمنین، و از طریق ابنعساکر از سلمة بنکهیل؛ وحَافِظْ سُیُوطِیّ در«جمع الفوائد» همچنانکه در«کنزالعمّال» ج 6ص 391 وارد است از طریق خطیب در متّفق از ابن عبّاس و در ص 405 از طریق ابوالشّیخ و ابن مردویه از امیرالمؤمنین؛ و ابنحَجَرَ در«صواعق» ص 25؛ و شَبْلَنْجی در «نور الأبصار» ص 77 حدیث ابوذر مذکور از ثعالبی؛ و آلوسِیّ در «روح المعانی» ج 2 ص 329 و غیر ایشان1.
2 ـ و نیز بحرانى از کتاب «الجَمْعُ بَیْنَ الصِّحَاحِ السِّتَّة» که مؤلّف آن رزین است، در جزء سوّم در تفسیر سوره مائده، در آیه شریفه: ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ﴾ از «صحیح» نسائى، از عبد الله بن سلام روایت کرده است که او مىگوید: من به خدمت رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم آمدم، و گفتم: از آن هنگامى که ما اسلام آوردهایم، قوم ما جهودان با ما دشمنى مىکنند، و قسم خوردهاند که با ما سخن نگویند، خداوند این آیه را فرستاد، و سپس بلال براى نماز ظهر اذان گفت، و مردم برخاستند براى خواندن نماز، و مردم در همین حالى که مشغول رکوع و سجود بودند، سائلى سؤال کرد، و علىّ
- . «الغدیر» ج 2، ص 52 و ص 53.
