
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
215عبادت صدقه داده است؟!
2 ـ آیا نمىدانید که: وصىّ رسول خدا آن کسى است که فرمان غدیر براى او نسبت به جمیع اصحاب جارى شد؟!
و بعضى از أدَبَآء گوید:
لَیْسَ کَالْمُصْطَفَی وَ لاَ کَعَلِیٍّ *** سَیِّدُ الأوْصِیَآءِ مَنْ یَدَّعِیهِ 1 مَنْ یُوَالِی غَیْرَ الإمَامِ عَلِیٍّ *** رَغْبَةً مِنْهُ فَالتُّرَابُ بِفِیهِ 2 هَذِهِ إنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللهُ *** أتَتْ بِالْوَلاَیَةِ مِنَ اللهِ فِیهِ 3 فَإذَا مَا اقْتَضَی بِهِ اللَّفْظُ مَعْنیَ *** الْجَمْعِ کَانَتْ مِنْ بَعْدِهِ لِبَنِیهِ 41 1 ـ هیچکس همانند مصطفى نیست، و هیچکس همانند مرتضى علىّ نیست، اوست که سیّد أوصیاء مىباشد و کیست غیر از او که چنین ادّعا کند؟
2 ـ هر کس که غیر از امام على، ولیّى براى خود بگیرد، و از او دورى گزیند، پس خاک بر دهان او باد.
3 ـ این ولایت ولایتى است که ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ﴾ از جانب خداوند درباره او آورده است.
4 ـ پس اگر لفظ جمع ﴿اَلَّذِينَ﴾ اقتضا ندارد که تنها بر علىّ حمل شود براى آن است که ولایت بعد از او براى پسران او مىباشد.
این برخى از مطالبى بود که از «مناقب» ابن شهرآشوب آوردیم. و سیّد هاشم بحرانى گوید: ابن شهرآشوب در کتاب «فضائل» در باب نصوص بر ولایت أمیرالمؤمنین علیهالسّلام در فصل آیه ﴿إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا﴾ گفته است که: اِجْتَمَعَتِ الاُمَّةُ أنَّ هَذِهِ الآیَةَ نَزَلَتْ فِی أمیرِالْمُؤمِنینَ علیهالسّلام2.
«جمیع امّت اسلام اجماع کردهاند بر اینکه این آیه راجع به أمیرالمؤمنین علیهالسّلام نازل شده است».
شیخ ابو الفتوح رازى در تفسیر خود پس از آن که این داستان را از ثَعْلَبِی در تفسیرش از ابو ذر غفارى در مکّه بر کنار چاه زمزم مفصّلا نقل کرده است، از طریق
- . «مناقب» ابن شهرآشوب طبع سنگى ج 1، ص 517 تا ص 519.
- . «غایة المرام» ص 106 و ص 107.
