امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
مرتب سازی:
امام شناسی ج5
2145 ـ و خداوند رحمن در قرآن و تنزیل خود، او را اختصاص به ولایت داد، و هر کس دیگر مثل او چنین افتخارى را توانسته است به دست آورد، پس شمرده شود که کدام است؟ و تعداد آنها چقدر است؟
6 ـ بدرستى که ولىّ شما خداست، و رسول خدا، و مؤمنین، پس هر کس مىخواهد انکار کند، بکند.
7 ـ و البتّه در این صورت خداوند در روز باز پسین دشمن او خواهد بود، و خداوند خلاف وعده نمىکند.
و صَاحِب بْنِ عَبَّاد1 گوید:
ألَمْ تَعْلَمُوا أنَّ الْوَصِیَّ هُوَ الَّذِی *** آتَی الزَّکَوةَ وَ کَانَ فِی الْمِحْرَابِ 1 ألَمْ تَعْلَمُوا أنَّ الْوَصِیَّ هُوَ الَّذِی *** حُکْمُ الْغَدِیرِ لَهُ عَلَی الأصْحَابِ 2 1 ـ آیا نمىدانید که: وصىّ رسول خدا آن کسى است که در محراب
- . صاحب بن عبّاد، اسمعیل بن ابى الحسن عبّادانست که در سنه 326 متولّد شد، و در علم و فضل و عربیّت و کیاست و دین و تقوى و سماحت مشهور آفاق و ضرب المثل شد، خودش گفته است که در مدیحه من به زبان عربى و پارسى یکصد هزار قصیده سروده شده است. به خاطر صاحب بن عبّاد، شیخ صدوق کتاب «عیون اخبار الرّضا» را تألیف کرد، و به خاطر او حسن بن محمّد قمى کتاب تاریخ قم را تألیف کرد، و نیز حسین بن على بن بابویه قمى کتابى را بنام او تألیف کرد، و ثعالبى کتاب «یتیمة الدَّهر» را نوشت و در آن کتاب مىنویسد: من الآن جملهاى را که از مقام و جلالت او پرده بردارد در نظر ندارم. صاحب در سنه 385 فوت کرد و جنازه او را از رىّ به اصفهان آوردند. و از جمله کسانى که درباره مرگ او مرثیه گفت سیّد رضى جامع «نهج البلاغه» است و اوّل آن قصیده اینست که:
أَکَذَا الْمَنُونُ یَقْطُرُ الأبْطَالاَ ** أکَذَا الزَّمَانُ تُضَعْضِعُ الاجْبَالاَ
أَکَذَا تُصَابُ الاُسْدُ وَ هِیَ مُذِلَّةٌ ** تَحْمِی الشُّبُولَ وَ تَمْنَع الأغْیالاَ
تا مىرسد به این بیت که:
وَ أقِمْ عَلَی بَأس فَقَدْ ذَهَبَ الَّذی ** کَانَ الأنامُ عَلَی مُدَاهُ عَیَالًا
(ملخصى از «الکنى و الألقاب» طبع صیدا، ج 2 ص 365 تا ص 371). و معناى این چند بیت اینست: آیا مرگ این چنین است که شجاعان روزگار را به شدّت به زمین مىکوبد؟ آیا زمان این چنین است که کوهها را متزلزل مىسازد؟ آیا این چنین شیران نر آسیب مىبینند؟ آن شیرانى که پیوسته بچههاى خود را حفظ مىکرده و غولها را از آنان دور مىکرده و منع مىنموده است؟ و اینک آماده گرفتارى و شدّت باش زیرا که آن کسى که تمام مردم جهان پیوسته عیال او بوده و از سر سفره علم و دانش او روزى مىخوردهاند از بین رفته است!
- . صاحب بن عبّاد، اسمعیل بن ابى الحسن عبّادانست که در سنه 326 متولّد شد، و در علم و فضل و عربیّت و کیاست و دین و تقوى و سماحت مشهور آفاق و ضرب المثل شد، خودش گفته است که در مدیحه من به زبان عربى و پارسى یکصد هزار قصیده سروده شده است. به خاطر صاحب بن عبّاد، شیخ صدوق کتاب «عیون اخبار الرّضا» را تألیف کرد، و به خاطر او حسن بن محمّد قمى کتاب تاریخ قم را تألیف کرد، و نیز حسین بن على بن بابویه قمى کتابى را بنام او تألیف کرد، و ثعالبى کتاب «یتیمة الدَّهر» را نوشت و در آن کتاب مىنویسد: من الآن جملهاى را که از مقام و جلالت او پرده بردارد در نظر ندارم. صاحب در سنه 385 فوت کرد و جنازه او را از رىّ به اصفهان آوردند. و از جمله کسانى که درباره مرگ او مرثیه گفت سیّد رضى جامع «نهج البلاغه» است و اوّل آن قصیده اینست که: