امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
مرتب سازی:
امام شناسی ج5
210أبَا حَسَنٍ تَفْدِیکَ نَفْسِی وَ اُسْرَتِی *** وَ کُلُّ بَطیِئٍ فِی الْهُدَی وَ مَسَارِعِ 1 أیَذْهَبْ مَدْحٌ مِنْ مُحِبِّکَ ضَایِعًا *** وَ مَا الْمَدْحُ فِی جَنْبِ اْلإلَهِ بِضَایِعٍ 2 فَأَنْتَ الَّذِی أعْطَیْتَ إذْ کُنْتَ رَاکِعًا *** عَلِیُّ فَدَتْکَ النَّفْسُ یَا خَیْرَ رَاکِعٍ 3 فَأنْزَلَ فِیکَ اللهُ خَیْرَ وَلاَیَةٍ *** وَبَیَّنَهَا فِی مُحْکَمَاتِ الشَّرَایِعٍ 4 1 ـ اى ابا الحسن به فداى تو باد جان من، و قوم و عشیره من، و هر کس که در راه هدایت به کندى راه مىرود و یا به تندى!
2 ـ آیا مدیحهسرائى از دوست و دوستدار تو به هدر مىرود، در حالى که هیچ مدحى که براى خدا گفته شود ضایع نمىگردد؟!
3 ـ تو آن هستى که در حال رکوع عطا نمودى! اى علىّ به فداى تو باشد نفس من اى بهترین رکوع کنندگان!
4 ـ و بدین جهت خدا درباره تو بهترین مقام و رتبه ولایت را نازل کرد، و در آیات محکمه از شرایع بیان فرمود!
و حسّان بن ثابت1، همچنان که در دیوان حِمْیَریّ وارد شده است گوید:
عَلِیٌّ أمِیِرُ الْمُؤمِنیِنَ أخُوالْهُدَی *** وَأفْضَلُ ذِی نَعْلٍ وَ مَنْ کَانَ حَافِیَا 1 وَ أوَّلُ مَنْ أدَّی الزَّکَوةَ بِکَفِّهِ *** وَ أوَّلُ مَنْ صَلَّی وَ مَنْ صَامَ طَاوِیَا 2 فَلَمَّا أتَاهُ سَائِلٌ مَدَّ کَفَّهُ *** إلَیْهِ وَ لَمْ یَبْخَلْ وَ لَمْ یَکُ جَافِیَا 3 فَدَسَّ إلَیْهِ خَاتَمًا وَ هُوَ رَاکِعٌ *** وَ مَازَالَ اوَّاهًا إلَی الْخَیْرِ داعِیَا 4 فَبَشَّرَ جِبْرِیلُ النَّبِیَّ مُحَمَّدًا *** بِذَلِکَ وَجَاء الْوَحْیُ فِی ذَاکَ ضَاحِیَا 5 - . حسّان بن ثابت انصارى شاعر معروف و مشهور به شاعر رسول الله بوده است و حضرت رسول درباره او فرمودند: لاَ تَزَالُ مَؤیَّدًا بِرُوحِ القُدُسِ مَادُمْتُ نَاصِرَنَا: پیوسته تو مؤیّد به روح القدس هستى تا وقتىکه ما را یارى مىکنى! حسّان قصیده معروف غدیر را سرود، و قصائد دیگرى دارد، بسیار مرد ترسوئى بود و جزرى از ترس او در جنگ خندق داستان عجیبى دارد، بارى بالاخره به عثمان گرایش پیدا کرد و از أمیرالمؤمنین علیهالسّلام برگشت و معلوم شد سر قیدى که حضرت رسول در دعا براى او آوردهاند چیست؟ و خودش مورد شعر خود واقع شد که: وَ کُن لِلَّذِی عَادَی عَلِیًّا مُعَادِیا «و اى خدا تو دشمن آن کسى باش که با على دشمنى کند» (مختصرى از «قاموس الرّجال» ج 3 ص 117 تا 120).