
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
205سپس ابن شهرآشوب ادامه داده و مىگوید: در کتاب أبُوبَکر شیرازى وارد است که چون سائل سؤال کرد، أمیرالمؤمنین علیهالسّلام دست خود را به روى پشت خود گذاردند، که اشاره باشد براى آنکه سائل انگشترى را بیرون آورد، در این حال سائل دست خود را دراز کرد، و انگشترى را از دست او بیرون کشید، و براى او دعا کرد.
در این وقت بود که خداوند بر ملائکه خود به سبب أمیرالمؤمنین مباهات کرد و گفت:
اى فرشتگان من آیا نمىبینید: چگونه این بنده من، جسدش در عبادت من است، و قلب او به من پیوسته است؟ و او به مال خود به جهت رضاى من تصدّق مىدهد؟! من شما را شاهد مىگیرم که: من از او راضى هستم، و از اخلاف او یعنى از ذرّیّه او نیز راضى هستم، جبرائیل فرود آمد و این آیه را آورد.
و در کتاب «مِصْبَاح» وارد است که این صدقه در روز بیست و چهارم از ماه ذىحجّه بوده است، و در روایت أبوذرّ، در نماز ظهر بوده است، و نیز روایت شده است که در نماز نافله ظهر بوده است.
و در «أمالى» ابن بابویه صدوق آمده است که: عمر بن الخطّاب گفت: من چهل انگشترى به صدقه در حال رکوع دادم، تا درباره من نازل شود آنچه درباره على نازل شده است، و لیکن نازل نشد.
در «أسْباب النُّزول» از واحدى آمده است که: ﴿وَ مَنْ يَتَوَلَّ اللهَ﴾ یعنی یُحِبُّ اللهَ، وَ رَسُولَهُ؛ ﴿وَ الَّذِينَ آمَنُوا﴾ یعنی عَلِیًّا، ﴿فَإنَّ حِزْبَ اللهِ﴾ یعنی شِیعَةَ اللهِ وَ رَسُولِهِ وَوَلیِّهِ؛ وَ هُمُ الْغَالِبُونَ؛ یعنی هُمُ الْغَالِبُونَ عَلَی جَمِیعِ الْعِبَادِ
«و کسى که ولایت خدا را بر عهده دارد، یعنى او را دوست دارد، و رسول او را دوست دارد، و مراد از ﴿وَ الَّذِينَ آمَنُوا﴾ على است، و مراد از حزب الله، پیروان خدا و رسول خدا و ولىّ خداست، و مراد از هُمُ الْغَالِبُونَ غلبه کنندگان بر جمیع بندگان است».
پس در این آیه، اوّلاً خداوند به نفس خود ابتداء کرده است، و سپس به رسول خود، و پس از آن به ولىّ خود (﴿إنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللهُ﴾ ـ الخ) و همچنین در آیه ثانیه نیز به همین منوال ابتدا کرده است (﴿و من يَتَوَلَّ الله﴾ ـ الخ).
و در علم حساب جمله: ﴿إنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقيمُونَ
