امام شناسی ج5

سفرنامه خود را ذکر مى‌کند، و رِحْلَة به معناى سفر است، و معلوم است که جهانگردان که سفرنامه و رحله مى‌نویسند وقایع هر روز را در همان روز مى‌نویسند، نه بعد از مدّتى که چیزى از یادشان نرود، و همه خصوصیّات را ثبت کنند. و ابن بطوطه هم مدّتى در دمشق اقامت کرده است، و اگر احیانا این قضیّه متعلّق به ابن تیمیّه نبود، مخفى نمى‌ماند و در دمشق مشهور مى‌شد و ابن بطوطه مى‌نوشت. و این سفرنامه نیز نزد مورّخین داراى اهمیّت و اعتبار است، و با وجود أحوال، اشتباه ابن بَطُوطَه، آن هم در امرى چنین واضح و هویدا غیر قابل توجیه است.

 علاوه از همه این گفتگوها، ما چه داعى داریم او را تا به این حدّ تقدیس کنیم، که براى توجیه أغلاط او به چنین راههاى دور و غیر قابل عبورى برویم، مردى که همه علماء اسلام به انحراف فکرى او شهادت داده‌اند، و خود ابن بطوطه در عقل او، خلل و نارسائى مى‌بیند، و به عنوان فَقِیهِ ذِی اللَّوْثَة‌، یعنى دانشمند أحمق از او نام مى‌برد.

 این أغلاط ابن تیمیّه و ابن عبد الوهّاب، همه ناشى از جمود به ظاهر و عدم تعقّل در آیات خداست.

 فقطّ یک جمله یاد گرفته‌اند که: از قرآن و سنّت نبویّه نمى‌توان تجاوز کرد، امّا قرآن یعنى چه و چه قسم باید آن را بفهمیم؟ قرآنى را که کتاب عمل و برنامه دانش عقلاء و حکماء عالم تا انقراض عالم و قیام قیامت است، چگونه تفسیر کنیم؟ ابدا نمى‌فهمند. مى‌گویند: ﴿وَجَاءَ رَبُّكَ﴾ یعنى خدا آمد، و مجی‌ء هم به معناى راه رفتن است، پس خدا راه مى‌رود.

 اگر اینان یک قدم در ادبیّات صحیح، و یا در فلسفه اسلام برمى‌داشتند، چنین مزخرفاتى را نمى‌گفتند.

الفاظ براى معانى عامّه وضع شده‌اند

 الفاظ براى معانى عامّه وضع شده است، مجی‌ء به معناى آمدن، یعنى نزدیک شدن تدریجى است این حقیقت در انسان دو پا، با حرکت دو پاست، و در حیوان چهار پا، با چهار پا، و در پرنده، با حرکت بالها، و در حوادث ارضى و سمائى، به مناسبت خود. شما مى‌گوئید: باران آمد، برف آمد، باد آمد، زلزله آمد، آیا اینها پا دارند؟! شما مى‌گوئید: خورشید آمد، نور آمد، آیا اینها پا دارند؟ و در امور معنوى مى‌گوئید: عقل زید بجاى خود آمد، محبّت او آمد، إدراکش آمد، سخاوتش‌