امام شناسی ج5

ارتباط با ولایت کلّیّه است، که ازهرجهت سعه و احاطه‌اش بیشتر، و قدرتش گسترده‌تر، و تناهى او وسیع‌تر است.

 و آن را أوَّلُ مَا خَلَقَ اللهُ گویند، که حجاب أقرب و آئینه تمام نماى ذات و صفات جمال و جلال حضرت اوست ـ جلّ و علا. و عالم کثرت از مُلک و مَلکوت، و عقول، و نفوس، و عالم طبع، از آنجا شروع مى‌شود، و به وسیله گسترش وَلایت در شبکه‌هاى مختلف عالم امکان، به تدریج از بالا به پائین، و از قوى به ضعیف، و از وسیع به ماهیّت ضیق و تنگ، موجودات لباس وجود و هستى در برمى‌نمایند.

 آن أوَّلُ مَا خَلَقَ اللهُ که آئینه‌اش از همه موجودات گسترده‌تر، و فراخ‌تر و وسیع‌تر است بطورى که بدون هیچ کم و کاستى مى‌تواند از ذات و صفات حکایت کند آن وَلایت مطلقه و کلّیّه است، زیرا بنا به فرض، حجاب أقرب، و نزدیکترین موجود از نظر قرب به ساحت أقدس کبریائى است.

 و فرق او با خود ذات بارى تعالى، همین است که او عَرَضى و مَجازى است، و ذات اقدس، ذاتى و حقیقى. چون غیر از ذات خداوندى، در عالم وجود هیچ مؤثّرى نیست. و علیهذا آن اوّل ما خلق، فرقش با سایر موجودات آن است که سعه و گسترشش بسیار است، نه آنکه از خود هستى دارد، چنین نیست.

 همه موجودات از أوَّلُ مَا خَلَقَ تا آخرین درجه ماهیّات ضعیفه و کثیفه امکانیّه همه فقیر و نیازمند به خدا هستند، بلکه عین فقر و نفس نیاز و احتیاجند. روحُ الأمین و سایر فرشتگان مقرّب نیز اینچنین‌اند، و هیچ چیز در عالم امکان، از این قاعده مستثنى نیست، و غیر از ذات واجب الوجود همه ممکن الوجودند.

 أوَّلُ مَا خَلَقَ اللهُ در عین آنکه از همه موجودات عالم پروَرَنده‌تر، و قادرتر است، باز آئینه است. آئینه وسیع‌تر و نشان دهنده‌تر، و کامل‌تر است. و هیچ گاه صفت آیتیّت و مِرآتیّتْ از آن جدا نخواهد شد.

 پس ولایت کلّیّه إلهیّه، عین ولایت خداست، أصل یکى است، در خداوند اصالت دارد و در وَلِىّ، تبعیّت دارد. خدا خود را نشان مى‌دهد، و ولىّ، خدا را نشان مى‌دهد.

 و عیاذا بالله کسى مپندارد که: ولایت، به اعطاء خدا و استقلال در وجود ولىّ‌