امام شناسی ج5

حرمت این روز حرام، در این ماه حرام، و در این شهر حرام‌¹. آگاه باشید که هر امرى از امور جاهلیّت را من در زیر گام خود گذاشتم، و رباى جاهلیّت را زیر پاى خود گذاشتم، و اوّلین ربائى که ساقط کردم و از بین بردم، رباى عبّاس پسر عبد المطّلب است».

 بارى پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله و سلّم براى اجراء امر اوّل که ازدواج بین طبقه اشراف و طبقه ضعیفان بود، و مى‌خواست اوّلین بار این أمر را درباره خاندان خود اجرا کند به نزد زَینَب بنت جَحْشْ (دختر عمّه خود) آمدند و او را براى زَید بن حَارِثَة که غلام آزاد شده و پسر خوانده آن حضرت بود خطبه و خواستگارى کردند، این امر بر زینب گران آمد همچنان که در تفسیر «الدُّرُّ المنثور» وارد است که:

 اخرج ابن جریر عن ابن عبّاس‌: قال‌: خَطَبَ رَسُولُ الله صلّی الله علیه و آله و سلّم زَیْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ لِزَیْدِ بنِ حَارِثَةَ فَاسْتَنْکَفَتْ مِنْهُ وَ قَالَتْ: أَنَا خَیْرٌ مِنْهُ حَسَبًا، وَ کَانَتْ امْرَأةً فِیهَا حِدَّةٌ، فَأنْزَلَ اللهُ تَعَالَی‌:

 ﴿وَ مَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لاَ مُؤْمِنَةٍ إذَا قَضَي اللهُ وَ رَسُولُهُ أمْرًا أنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللهُ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاَلًا مُبِينًا﴾ (آیۀ 36 از سورۀ 33: احزاب‌).²

 ابن جریر از ابن عبّاس تخریج کرده است که: رسول خدا از زینب براى زید بن حارثه خواستگارى کردند، و زینب از پذیرش آن استنکاف کرد و گفت: حَسَبِ من از او بهتر است، و زینب داراى حدّت و شدّت بود. در این حال خداوند این آیه را فرستاد:

 «و چنین حقّى و اختیارى براى هیچ مرد مؤمن و هیچ زن مؤمنه‌اى نیست، در آن وقتى که خدا و رسول خدا بر او حکمى را بنمایند، او از براى خود اختیار در آن امر داشته باشد، و هر کس مخالفت خدا و رسول خدا را بکند به گمراهى آشکارى گمراه مى‌گردد».