امام شناسی ج5

بزرگى رسید او داخل در تحت عبودیّت من بود.

 و اگر من نبودم، أصلا وجودى موجود نمى‌شد، و شهودى هویدا نبود، و هیچ عهد و پیمانى در ذمّه‌اى شناخته نبود.

 9 ـ پس هیچ زنده و جان‌دارى نیست، مگر آنکه حیات او از حیات من است، و هر نفس صاحب اراده و مقصود، در تحت اطاعت و انقیاد اراده من است.

 10 ـ و بنابر این هیچ گوینده‌اى نیست، مگر آنکه با الفاظ و عبارات من سخن مى‌گوید، و هیچ بیننده‌اى نیست مگر آنکه با مردمک چشم من مى‌بیند، و هیچ شنونده و گوش فرا دهنده‌اى نیست مگر آنکه با گوش من مى‌شنود، و هیچ گیرنده‌اى نیست مگر آنکه با صَوْلت و قدرت من مى‌گیرد.

 11 ـ من در توحید حقّ تعالى، اسباب را اتّخاذ کردم، تا آنکه توحید را یافتم، و واسطه قرار گرفتن اسباب یکى از راهنمایان من بود.

 12 ـ و من در اسباب با نظر توحید نگریستم، تا آنکه اسباب را گم کردم، و رابطه توحید در این أمر مفیدترین وسیله من بود.

 13 ـ و من نفس خود را از توحید و اسباب، مجرّد کردم و او مجرّد شد، و بنابر این دیگر در هیچ روزى نفس من غیر تنها و مجرّد نیست.

 14 ـ و من فرو رفتم و غَوْص کردم در دریاهاى عالم جمع، بلکه گردش کردم و خوض نمودم، و هر گونه درّ شاهوار را بیرون آوردم.

 15 ـ اینها براى آن بود که کارهاى خود را با گوش بینا بشنوم، و گفتارهاى خود را با چشم شنوا مشاهده کنم.

 16 ـ پس در این صورت اگر در میان درخت‌هاى پیچیده بُلبُلى ناله کند، و پرندگان دیگر در هر درخت تنومند و بزرگى، با آواز خوش الحان خود بخوانند، و جواب او را بدهند،

 17 ـ و اگر با نِىْ، نِىْ‌زَنِ توانائى که بر اساس تناسب حرکت تارهاى چنگ و تارى که در دست زن آوازه‌خوانى است بنوازد، و به طرب درآید،

 18 ـ و آن زن آوازه‌خوان با اشعار رقیق و لطیف تغنّى کند، و در هر نوع از آواز و تغنّى، أسرارْ تا محلّ خود از سدرة المنتهى بالا رود،

 19 ـ در تمام این احوال، من در آثار صنع خودم پاک و منزَّه هستم، و مقام‌