
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
91فاضلًا و هو أبوالقاسم علیّ بن محمّد بن الحسن الکاتب القمی، کما یظهر من هذا الکتاب أیضًا. و أکثر فوائد هذا و ما یتعلّق بأحوال خراج قم و بعض أحواله مأخوذٌ منه.“ ـ انتهی.
قلت: فهو من علماء المائة الثّالثة، کما هو ظاهر.»1
حسن بن محمّد بن شرفشاه حسینی، سیّد رکنالدِّین - وی مصنّف منهج الشّیعة است
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 133:
«منهم: السیّد رکنالدّین، صاحب المتوسّط، و هو أبوالفضائل أبومحمّد الحسن بن محمّد بن شرفشاه العلوی، علّامةٌ فی العلوم العقلیّة و النّقلیّه، أخصّ أصحاب المحقّق الخواجه نصیرالدّین الطّوسی، و نظیره فی التّحقیق فی المذهب و فی فنون العلوم.
قال صاحب ریاض العلماء: ”السیّد بن شَرَفشاه: و هو السیّد رکنالدّین الأسترابادی، أعنی أبامحمّد الحسن بن محمّد بن شرفشاه الحسینی، له کتاب منهج الشّیعة فی فضائل وصیّ خاتم الشّریعة، ألّفه بِاسم السّلطان أُوَیس بهادرخان، و عندنا من مؤلّفاته شرحه علی قواعد العقائد لخواجه نصیر أُستاذه.“ قلت: و اعتمد کتابَ منهج الشّیعة العلّامةُ المجلسیّ، و أخرجه فی کتابه بحار الأنوار.
قال ابنرافع فی ذیل تاریخ بغداد: ”قدم مراغه و اشتغل علی مولانا نصیرالدّین، و کان یتوقّد ذکاءً و فطنةً، فقدّمه النّصیر و صار رئیس الأصحاب بمراغه، و کان یُجیِّد درس الحکمة، و کتب الحواشی علی التّجرید و غیره، و کتب لولد النّصیر شرحًا علی
- . جنگ 24، ص 325.
