مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
67”بنـفسی کتابًا حاز کلَّ فضیلة *** و صار لتکمیل البریّة ضامِنا مؤلِّفه قد أبرز الحقَّ خالصًا *** بتألیفه من بعد ما کان کامنا و وَسَّمه بِاسم الطّهارة قاضیا *** به حقّ معناه و لم یک مائنًا لقد بذل المجهود للّه درّه *** فما کان فی نصح الخلائق خائنا“ قال فی بحث الشّجاعة من کتاب طهارة النفس:
و استمع کلام الإمام الأجلّ سلام الله علیه الّذی صدر عن حقیقة الشّجاعة، فإنّه قال لأصحابه: ”إنّکم إن لم تُقتَلوا تموتوا! و الّذی نفسُ ابن أبی‌طالبٍ بیده، لألف ضربةٍ بالسَّیف علی الرّأس أهون من میتة علی الفِراش.“
أقول: هذا النّقل مما یدلّ علی تشیّعه. و حکی الملّا عبدالله أفندی فی ریاض العلماء عن المیر محمّد باقر الدّاماد النصَّ علی تشیّعه ـ رحمه الله ـ؛ و قد تقدّم ما یدلّ علی ذلک فی ترجمته فی أئمّة المؤرّخین، و قد تقدّم أنّه نصّ علی عصمة الإمام فی کتابه الفوز الأصغر، و کان صاحب الخزینة و کاتب السرّ عند عضدالدّولة ابن البویة الإمامی.
و لابن‌مسکویه کتاب آخر فی علم الأخلاق سمّاه آداب العَرب و الفُرْس، أورد فیه مقدّمة ذکر فیهما تمام کتاب الحسن بن [أبی] سهل ـ وزیر المأمون ـ و هو ترجمة کتاب جاودان خروشک، ل‍هو‌شاه الفارسی، سمّاه المخلص.»1
أحمد بن موسی من آل محمّد الطّاووسی
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 270:
«منهم: السیّد جمال‌الدّین، أبوالفضائل، أحمد بن موسی، من آل محمّد الطاووسیّ الداودیّ الحسنی، و أُمّه بنت الشّیخ ورّام ـ الآتی ذکره فی فصل علم الأخلاق ـ و أُمّها
- . جنگ 24، ص 358.